Մշոյ դաշտը կը գտնուի Հայկական լեռնաշխարհին մէջ, Արևելեան Եփրատի միջին հոսանքին վրայ, կը զբաղեցնէ պատմական Մեծ Հայքի Տարօն նահանգի մէկ մասը։ Օսմանեան կայսրութեան վարչատարածքային բաժանմամբ Մուշ քաղաքն ու դաշտը կազմած են Պիթլիս նահանգի Մշոյ գաւառի կեդրոնական գաւառակը։ Մշոյ առաջնորդարանի կողմէն պատրաստուած վիճակագրութեան համաձայն Մեծ եղեռնի նախօրեակին Մշոյ դաշտին մէջ գտնուած է 106 հայաբնակ բնակավայր։ Բուն Մուշ քաղաքի հայ բնակչութեան թիւը կազմած է 12,000 շունչ:

Ինչպէս հայկական բարձրաւանդակի ու Օսմանեան կայսրութեան բազմաթիւ այլ հայաբնակ շրջաններ` Մուշ քաղաքը եւ Մշոյ դաշտի գիւղերը անմասն չեն մնացած արեւմտահայ իրականութեան մէջ կրթական զարթօնքի այն շարժումէն, որ սկիզբ առաւ 1863թ. օսմանեան իշխանութիւններու կողմէ Հայոց ազգային սահմանադրութեան հաստատումէն ետք։ 19-րդ դարու 70-ական թուականներէն Արեւմտեան Հայաստանի քաղաքներուն եւ գիւղերուն մէջ կը բացուին բազմաթիւ դպրոցներ: Արեւմտահայ ուսումնակրթական հաստատութիւններն ըստ բնոյթի` աշխարհիկ եւ հոգեւոր էին:

Հայ Առաքելական համայնքի դպրոցներուն մէջ կրթութեան կազմակերպումը կը կանոնակարգուէր Պոլսոյ Հայոց պատրիարքարանին կից գործող ուսումնական խորհուրդներուն կողմէ հրատարակուած տիպային կանոնագիրքերով:

Ամբողջական յօդուածը կարդացէք յղումով:​​

https://www.houshamadyan.org/arm/mapottomanempire/bitlispagheshvilayet/kazaofmush/musheducationandsport/mushschools.html