Կիւլիստանի պատմական բերդ-ամրոցը կը գտնուի Արցախի Հանրապետութեան Շահումեան շրջանին մէջ` պատմական Արցախ նահանգի Խաչէն գաւառին մէջ, Մռաւի լեռնաշղթայի հիւսիսային կողմը։ 

Բերդը մէկ կողմով միացած է ցամաքին, իսկ երեք կողմերով շրջափակուած է խոր անդունդէն հոսող գետակով, որ ժամանակին խրամատի տեղ ծառայած է։ Կիւլիստանէն 3քմ հեռաւորութեան վրայ կը գտնուի Կիւլիստանի Սուրբ Ամենափրկիչ վանքը, որմէ բերդ տանող ճանապարհը կ’անցնէր անտառներու մէջէն։ Ժամանակին այստեղ  ամրացած են Ղարաբաղի մելիքները։ Բերդի շուրջը սփռուած երբեմնի բերդաւանէն պահպանուած են բազմաթիւ այլ շինութիւններու մնացորդներ, այդ թուին՝ եկեղեցւոյ, ջրաղացի, բաղնիքի եւ կամուրջի աւերակները։ 

Կիւլիստան բերդը 18-րդ դարու առաջին երեսնամեակին Արցախի ազգային-ազատագրական պայքարի ընթացքին ստեղծուած հինգ ռազմական կազմաւորումներէն մէկուն՝ Չարաբերդ-Կիւլիստան սղնախի կարեւոր հենակէտերէն մէկն էր։ Բերդը միաժամանակ կը շարունակէր մնալ հայ-ռուսական դիւանագիտական նամակագրութեան օճախներէն մէկը, եւ պատահական չէ, որ այստեղ  1813 թուականի Հոկտեմբերի 24-ին կնքուած է Կիւլիստանի պայմանագիրը։