1918 թուականի Հոկտեմբերի 30-ի Մուտրոսի զինադադարի ստորագրման 104-րդ տարեդարձի ծիրին մէջ 2022 թուականի Հոկտեմբերի 30-ին Անթիպի Maison du Combattant-ի մէջ տեղի ունեցաւ Հայ վեթերաններու գլխաւոր հաւաքը։ Ամսաթիւը առաւել խորհրդանշական է, քանի որ այս զինադադարի երկարաձգմամբ ստորագրուած է Սեւրի պայմանագիրը, որով կ’օծուին հայերու իրաւունքները իրենց պապենական հողին վրայ։

Այն կը գործէ ANACAS-ի՝ Հայ վեթերաններու եւ համախոհներու ազգային միութեան նախագահ պարոն Վրէժ Աբրահամեանի, AACRFOA-ի՝ Հայազգի վեթերաններու եւ դիմադրութեան մարտիկներու միութեան նախագահ պարոն Ժան Ղազարոսեանի եւ Արեւմտեան Հայաստանի Ազգային խորհուրդի նախագահ պրն. Արմենակ Աբրահամեանի համատեղ նախագահութեամբ, որոնք այս եզակի միջոցառումն իրականացուցին  պատւոյ դաշտին մէջ ինկած հայ վեթերաններու յիշատակը յարգելու եւ յաւերժացնելու ցանկութեամբ։

Գլխաւոր հաւաքի հրաւիրուածներուն թուին էին նաեւ Ֆրանսայի վեթերաններու եւ հայկական

ծագումով դիմադրութեան մարտիկներու ազգային միութիւնը (Փարիզ)՝ պարոն Անթուան ​​Պագտիկեանի նախագահութեամբ, որուն բացակայութիւնն արդարացուած է, Վալենսիոյ Ֆրանսացի վեթերաններու  հայկական միութիւնը՝ (ACFOA) նախագահութեամբ պարոն Ժորժ Էրեցեանի, ով նոյնպէս բացակայ էր, Մարսէլի «Ֆրանսացի վեթերաններու եւ դիմադրութեան  հայկական ծագում ունեցող մարտիկներու» միութիւնը՝ Սիմոն Ազիլազեանի նախագահութեամբ, ով նոյնպէս բացակայ էր։

Ֆրանսայի մէջ հայ վեթերաններու գլխաւոր հաւաքի նպատակն էր ունենալ.

1) Ճշգրիտ պատկերացում մեր միաւորումներու իրավիճակին մասին եւ կարողանալ լուծումներ գտնել  հայրենասիրական եւ ոգեկոչման արարողութիւններուն մասնակցելու ծիրին մէջ ու յարգանքի տուրք մատուցել մեր զոհուածներուն եւ  մարտիկներուն՝ մէկ խօսքով շարունակել յիշողութեան պարտքը գալիքին համար։

2) Մեր հայրենակցական միութիւններու կազմին մէջ կարողանալ պաշտօնապէս համաձուլել Արցախի վեթերանները՝ որպէս ազատութեան պաշտպանութեան գործին մէջ մարտիկներու յանձնառութեան իրաւայաջորդներ։

3)Ձեւաւորել հայրենասիրական ցանց ինչպէս Ֆրանսայի, այնպէս ալ առհասարակ Եւրոպայի մէջ՝ շարունակելու մեր հասակակիցներուն կողմէ հիմնուած յանձնառութիւնն ու գործը։

4) Մարզել մեր ապագայ դրօշակակիրները, որպէսզի պահպանենք մեր ներկայութիւնը ֆրանսական տարածքին մէջ կատարուող արարողութիւններուն:

5) Յարգենք Արեւելեան Լեգէոնէն մինչեւ արցախեան պատերազմ պատւոյ դաշտին մէջ զոհուած մեր մարտիկներու յիշատակը՝ բարձր տանելով Արեւմտեան Հայաստանի եւ Արեւելեան Հայաստանի դրօշները։

Պարոն Ղազարոսեան յիշեց, թէ ինչպէս Արեւմտեան Հայաստանի որդիները Ֆրանսայի կողքը եղած են այն բոլոր հակամարտութիւններուն ժամանակ, որոնցով ան զբաղած եղած է ժամանակակից պատմութեան ընթացքին.

1914-1918թթ. հայերը ֆրանսական դրօշի ներքոյ մեծ թիւվ  իբրեւ կամաւոր զինուորագրուեցան քանի մը ճակատներու վրայ՝  մասնաւորապէս Արեւելեան ճակատին վրայ (Կիլիկիա): 

1939 թուականէն մինչեւ 1945 թուականը  հայերը կրկին կամաւոր միացան ֆրանսական բանակին եւ դիմադրութեան։ Անոնցմէ ամէնէն յայտնին` Արեւմտեան Հայաստանի Ատըեամանցի պարոն Միսակ Մանուշեան, գնդակահարուեցաւ Մոն Վալերիէնի մէջ 1944թ.։ Միութեան նախկին հիմնադիր նախագահները՝ պարոն Փօլ Հարոնեան եւ պարոն Ալբերտ Ճուէնբեկճեան, դիմադրութեան մարտիկներ են՝ երկուքն ալ Պատւոյ լեգէոնի շքանշանով պարգեւատրուած։

Պարոն Վրէժ Աբրահամեան շնորհակալութիւն յայտնեց բոլոր քաղաքապետարաններուն եւ դրօշակակիրներու միութիւններուն՝ տարբեր հայրենասիրական արարողութիւններու ժամանակ իրենց գործողութիւններուն համար եւ ընդգծեց հայ մարտիկներու յիշատակը յարգելու եւ  բոլոր հանգամանքներուն մէջ յաւերժացնելու, սատարելու եւ մասնակցելու, ինչպէս նաեւ  Արեւմտեան Հայաստանի հայութեան իրաւունքներու պաշտպանութեան կարեւորութիւնը։

ANACAS-ի փոխնախագահ եւ Արեւմտեան Հայաստանի Արտաքին գործոց նախարար տիկին Լիտիա Մարկոսեան նշեց, որ հայ ազգի զաւակները գիտեն ազատութեան եւ այն ձեռք բերելու համար  երկու համաշխարհային պատերազմներու ընթացքին ինկած 500000 զաւակներու զոհողութիւններուն գինը, որոնք ազատութեան եւ ժողովուրդներու ինքնորոշման հաւասար իրաւունքներու պաշտպանութեան ոգիով պայքարեցան, որպէսզի այս ժողովուրդները ազատագրելէ ետք իրենք նոյնպէս իրականացնեն ազգային տան վերակառուցման իրենց այս իդէալը։ 

Այսօր գոյատեւելու համար Արցախին մէջ՝ առաջնագիծին վրայ,  կը կռուին իրենց որդիները։

Տիկին Մարկոսեան աւելցուց, որ Հայաստանի կողքը կանգնած ըլլալ կը նշանակէ աջակցիլ աւելի քան 100 տարի առաջ ձեռք բերուած իրաւական փաթեթին, որ կը սրբադասէր 1920 թուականի հայկական պետութեան ճանաչումը, որուն իրաւայաջորդն է Արեւմտեան Հայաստանը։

Արեւմտեան Հայաստանի Հանրապետութեան պաշտպանութեան փոխնախարար Սուրէն Շահումեան իր խօսքին մէջ պարզաբանեց, որ Հայաստանի վրայ ազդող մշտական ​​պատերազմական դրութիւնը,  որքանով ալ որ մարտերը կը շարունակուին, անոր անուան մէջ վեթերան բառին կը փոխարինէ  ազատամարտիկը:

Անթիպ քաղաքի քաղաքային խորհրդական պարոն Ժերալտ Լաքոսթ յիշեցուց իր դերը Մինսկի խումբի դիւանագիտական ​​առաքելութեան մէջ եւ արժէքներու եւ քաղաքակրթութեան համար պայքարին մէջ Հայաստանին աջակցելու կարեւորութեան մասին։

Արեւմտեան Հայաստանի Ազգային Խորհուրդի նախագահ Արմենակ Աբրահամեան բացատրեց, թէ յիշողութեան պարտականութիւնը ինչ կարեւորագոյն նշանակութիւն ունի պետութեան համար, եւ որ անոր բացակայութեան պարագային պետութիւնը ո՛չ կրնայ գործել, ոչ ալ գոյութիւն ունենալ: Պարոն Աբրահամեան ընդգծեց, որ հիմնարար է յիշել, որ հայերու առկայութիւնը մասնակցութիւն է պետութեան, այդ թուին՝ Ֆրանսայի պետութեան, անոր գործունէութեան եւ գոյութեան։ Իբրեւ այս հարցի զարգացման ընդլայնում, պարոն Աբրահամեան բացատրեց, թէ ինչպէս պէտք է արհեստական ​​պետութիւնը, որ Ատրպէյճանն է, պատերազմներ մղէ՝ իր ժողովուրդին պատմութիւն ստեղծելու, ինչպէս նաեւ իր զոհուածները յիշատակելու համար:

Հանդիպումը շարունակուեցաւ Հայաստանին ծառայած անձերու՝ այդ թուին՝ գնդապետ Պեռնար Ճաննինին, Արեւմտեան Հայաստանի Հանրապետութեան պատգամաւոր պարոն Ֆահրատ Նազարէթեանին, ԱՀՀ ԱԺ փոխնախագահ պարոն Ռազմիկ Խաչատրեանին,   Արեւմտեան Հայաստանի Ստանդարտակիրներու նախագահ պարոն Սերժ

Տոնզէյին, Արեւմտեան Հայաստանի Հանրապետութեան Արտաքին գործոց նախարար տիկին Լիտիա Մարկոսեանին շնորհուած զինուորական եւ քաղաքացիական պարգեւներու յանձնման արարողութեամբ։  

Քննարկումներէն ետք ընդունուեցան հետեւեալ որոշումները.

1) Նիսի մէջ ստեղծել ANACAS-ի պաշտօնական ներկայացուցչութիւն.

2)Մարսէլի մէջ ստեղծել ANACAS-ի պաշտօնական ներկայացուցչութիւն.

3) Ամրապնդել մեր ներկայութիւնը Փարիզի մէջ՝ նախագահ Անթուան ​​Պագտիկեանի  ղեկավարութեամբ

4) Ամրապնդել Լիոնի մէջ արդէն գոյութիւն ունեցող ANACAS-ի պաշտօնական ներկայացուցչութիւնը,

5) Հնարաւորինս արագ արձագանգել Լա Ռոշէլի, Պեզիէի, Կրենոպլի եւ Ստրասպուրկի անդամներու խնդրանքներուն՝ ձեռնարկուելիք գործողութիւններուն վերաբերեալ:

6) Կանգնիլ Արեւելեան Հայաստանի եւ Արցախի շտապ օգնութեան ուսումնական կառոյցներու կողքը։

Հանդիպումն աւարտեցաւ գլխաւոր հաւաքի մասնակիցներու բողոքներուն հաւաքագրմամբ եւ անոնց առնչուող յետագայ գործողութիւններու հեռանկարով: