Ջաւախքի  Մատաթափա լիճը ամրան ամիսներէն սկսած է ցամքիլ։ Ջաւախքի պահպանուող տարածքներու գործակալութենէն կը յայտնեն, որ լիճին մէջ իրականացուող  հետազօտութիւնը նախատեսուած է 2023-2024 թուականներուն եւ ըստ արդիւնքներուն՝ պիտի ձեռնարկուին համապատասխան միջոցառումներ։ 

Լիճի հարեւանութեամբ գտնուող Ժտանով գիւղի բնակիչները կը յայտնեն, որ ամէն տարի ալ լիճը կը ցամքի, բայց այսպիսի արագացած կերպով դեռ չէր եղած։ Ինչպէս կը նշեն գիւղացիները, ընդամէնը քանի մը տարի առաջ շատ թռչուններ կային լիճի տարածքին, ցաւօք այսօր ոչ մէկ քայլ կը ձեռնարկուի լիճի «փրկութեան» համար։ 

Տակաւին 2019 թուականին, լիճի ափամերձ մասին մէջ յայտնաբերուած էին առեղծուածային, ստորգետնեայ անցքեր, ուր կը հոսէին լիճին ջուրերը: Առեղուածը կը կայանար այն բանին մէջ, որ ջուրը կը հոսէր անցքերուն մէջ, սակայն ուր կ’երթար՝ անյայտ է:

Մատաթափա լիճը կը գտնուի Ջաւախքի բարձրաւանդակի հարաւ-արեւելքը, ծովի մակարդակէն 2108մ.  բարձրութեան վրայ։ Այն  կը տարբերի միւս լիճերէն թռչուններու բազմազանութեամբ, այստեղ այնքան թռչնատեսակ կայ, որքան որ Ջաւախքի ազգային զբօսայգիի ողջ տարածքին:

Արեւմտեան Հայաստանը պիտի դիմէ բոլոր հնարաւոր քայլերուն՝, այս խնդիրը հանրայնացնելու եւ բնապահպաններու ուշադրութիւնը հրաւիրելու համար։ Ջաւախքի մեր հայրենակիցները թող վստահ ըլլան, որ մենք անոնց հետ ենք, եւ անհնարինը պիտի գործենք այս խնդիրին լուծում տալու համար։