Տակաւին 19-րդ հարիւրամեակի 90-ական թուականներու սկիզբը, Ապտուլ Համիտ II, յետագային նաեւ երիտթուրքերու օրօք, դաժանօրէն կը գործէր խստիւ հրահանգ՝ հայերը եւ ընդհանրապէս տեղածին հայերը ոչնչացնելէ ետք, ժամանակի ընթացքին մաքրել նաեւ անոնց հետքերը: Իսկ անոնք առաջին հերթին տաճարներն են, եկեղեցիները, պատմաճարտարապետական յուշարձանները: «Միայն այդպէս կարելի է արդարանալ ապագային առջեւ»,- յետոյ պիտի յայտարարէր Թալիաթ:

Այդ Համիտա-Թալիաթական հրահանգը բաւական աշխոյժ կերպով օգտագործեցին նաեւ խորհրդային ժամանակներուն, առանձնապէս Ատրպէյճանի մէջ՝ Ալիեւներու օրօք: Ուստի զարմանալի չէր, որ Ալիեւ աւագ, լաւ իմանալով, որ 150,000 հայկական պատմական յուշարձաններէն Նախիջեւանի մէջ մնացած են ընդամէնը 4000-ը, արդէն կը մտածէր այն տարածքին մասին, որ բուն հայկական ինքնավարութեան սահմաններէն դուրս կը գտնուէր: «Պաքինսկի Ռապոչի» թերթի 1998թ. Յունուարի 23-ի թիւին մէջ Ալիեւ, վստահ, որ Խորհրդային իշխանութեան եւ Թուրքիոյ շնորհիւ Հայկական Նախիջեւանի ողջ տարածքը արդէն դարձած է ատրպէյճանական, կը յայտարարէ. «Ատրպէյճանի շուրջ գտնուող հողերը նոյնպէս եղած են ատրպէյճանական: Այդ հողերու ահռելի ցանկին մէջ կայ ներկայ Հայաստանի Հանրապետութեան Կապան շրջանը: Ես կը ցանկայի, որ այդ աշխարհագրական մանրամասնին վրայ իրենց առանձնայատուկ ուշադրութիւնն ուղղէին ՄԱԿ-ը, Անվտանգութեան խորհուրդը եւ, ի հարկէ, Մինսկի խումբի համանախագահ երկիրներու երեք նախագահները»:

Այնպէս որ՝ ռազմավարութեան առումով այն ժամանակ Ալիեւի մօտ ամէն ինչ ծրագրուած էր: Եւ այդ նոյն՝ 1998 թուականին ձեռնարկեց հայերու վերջնական ցեղասպանութիւնը Նախիջեւանի մէջ:

Այն,  ինչ որ տեղի ունեցաւ Նախիջեւանի մէջ՝ ատրպէյճանական բռնապետերու ղեկավարութեամբ, արդէն տեղի ունեցած էր Արեւմտեան Հայաստանի տարածքին՝ թրքական ցեղասպան ղեկավարութեան ձեռքերով։ Միջազգային հանրութեան լռութեան պայմաններուն մէջ իրագործուեցաւ 20-րդ դարու առաջին ցեղասպանութիւնը Արեւմտեան Հայստանի մէջ, իսկ յետագային այն շարունակուեցաւ Նախիջեւանի մէջ, իսկ այսօր՝ քաղաքակիրթ ու զարգացած 21-րդ դարուն՝ Արցախի մէջ։