Արեւմտեան Հայաստանի Սեբաստիա քաղաքը կը գտնուի Հալիս գետի վերին հոսանքի աջ կողմը, ընդարձակ դաշտի մէջ, Մայրագոմ կոչուած լերան փեշերուն։ Կլիման ցամաքային է` խիստ ցուրտ ձմեռներով եւ տաք ամառներով։ Հողերը բերրի են, հին ժամանակներէն ի վեր համարուած են հացի շտեմարան, բայց անտառներ չունի։ Շրջակայքը կան հանքային ջուրեր, մարմարի եւ գաճի հանքավայրեր։ Սեբաստիոյ մասին տեղեկութիւններ կը հաղորդեն յունա-հռոմէական, հայկական, բիւզանդական, վրացական, արաբական, թրքական տասնեակ պատմագիրներ, ժամանակագիրներ եւ գրիչներ։

Սեբաստիա հիմնադրուած է Ն.Ք. երկրորդ դարուն։ Քաղաք հռչակուելէ ետք այն գրեթէ միշտ եղած է տարբեր կարգի վարչական կեդրոն։ 11րդ դարու 20-ական թուականներէն Սեբաստիա դարձած էր Վասպուրականի վերջին թագաւոր Սենեքերիմի աթոռանիստը։ Նոյն դարու կէսերուն քանի մը տարի Սեբաստիա կը համարուէր նաեւ Հայոց կաթողիկոսի նստավայրը։ Իսկ թրքական տիրապետութեան շրջանին Սեբաստիա-Սուազ համանուն նահանգի, գաւառի եւ գաւառակի կեդրոնն է։

Սեբաստիա գլխաւորաբար հայաբնակ էր։ Այն 16րդ դարուն առանձնապէս կարեւոր դեր կը խաղար հայ ազատագրական շարժման մէջ։ 

Ցեղասպանութեան նախօրեակին քաղաքն ունէր մօտ 60000 բնակիչ, որուն մօտաւորապէս կէսը կը կազմէին հայերը: Անոր հայ բնակչութիւնը թուրքերու կողմէ առաջին անգամ զանգուածօրէն ջարդուած է 1895-ին։ Քաղաքի հայ բնակչութիւնը աւելի ահռելի արհաւիրքի ենթարկուած է 1915թ. Մեծ Եղեռնի ժամանակ, թրքական եաթաղանէն հազիւ փրկուածները տարագրուած են տարբեր երկիրներ եւ Սեբաստիա փաստօրէն հայաթափ եղած է 1915-1916 թուականներու ընթացքին։