Արեւի աստուած Արը խաղաղ բնոյթով եւ գեղեցիկ համամարդկային յատկանիշներով էր օժտուած: Փոքրասիական այլ աստուածութիւններու հետ համեմատելիս անմիջապէս նկատելի կը դառնա Ար աստծո նկարագիրին խաղաղ բնոյթը: 

Իր նկարագիրին խաղաղ բնոյթն արեւի Ար աստուածը պահպաներ է շատ հազարամեակներ` կրելով հրապուրիչ գաղափարախօսութիւն, ունենալով լայն տարածում, դառնալով «ունիվերսալ կրօն»:

Շատ խոր հնութեան պատճառաւ դժուար է ճշտորէն որոշիլ Ար աստծո ինչպէս ծագման, այնպէս ալ նկարագիրին զարգացման ժամանակաշրջանը: 

Գիտական ուսումնասիրութիւնները պարզեր են, որ հնդեվրոպացիներն ունեցեր են ակունքային մի ընդհանուր մշակոյթ (հնդկական վեդաները, հայոց «Սասնա ծռեր» դիւցազնավեպը, իրանական «Ավեստան»), որը իւրաքանչիւր ժողովուրդ զարգացուցերլ է իւրովի` բաժնըուելով մայր ցեղէն: Հնդկական «Ռիգվեդա» եւ իրանական «Ավեստա» աղոտ յիշողութիւններ են պահպանուերլ նախահայրենիքը գտնուող Երասխ /նաեւ Արաքս, Ռահ/ գետի մասին ՌԱՍԱ (Ռիգվեդա) եւ ՌԱՀԱ (Ավեստա) անունով: Տուեալ դեպքում Հայկական լեռնաշխարհի բնիկների` արիների համար գոյություն է ունեցել արեւի Ար աստծու պաշտամունքը, որը ցեղի գլխաւոր աստուածն էր եւ ցեղի տարածման հետ տարածուեր էր նաեւ անոր պաշտամունքը: 

Հայոց հեթանոսական տոմարին մէջ եւս պահպանուեր են արեւի Ար աստծո պաշտամունքին հետքերը: Այսպէս. «հեթանոսական տոմարին 6-րդ ամիսը կոչուեր է Արաց, «այն նշանակեր  է արերու/արմեններ/ օրեր եւ նւիրուած էր Ար աստծո տոնակատարութիւններուն»: Ուսումնասիրողներըկը գտնեն, որ Արաց «պիտի նշանակէ Արային օրեր»: Ար աստծո պատկերը մեզ չի հասեր հավանաբար խոր հնութեան պատճառաւ, սակայն ուսումնասիրութիւնները թոյլ կու տան ըսելու, որ Ար աստուածը յաճախ է պատկերուեր իր ուղեկից առիւծին հետ /աւելի յաճախ կանգնած առիւծին մեջքին/: Այդպիսի պատկերներ յայտնաբերուեր են Էրեբունի ամրոցի պեղումներու ժամանակ: Պահպանուած որմնանկարներէն մէկը կը ներկայացնէ Վանի թագաւորութեան ժամանակներու գլխաւոր աստուած Խալդ-Հալդիին` /Արդի, նաեւ Հայկ/ կանգնած առիւծի մեջքին:

Հազարաւոր տարիներ հայ ժողովուրդը պաշտեր է արեւը ու արեւի Ար աստծուն, բայց պատմական ինչ-որ ժամանակայատուածը այն տեղի է տուեր: Սիրուած այս աստուածութեան պաշտամունքը սակայն չի անհետացեր, այլ շարունակեր է հարատեւիլ աւելի ուշ հանդես եկած Արամազդ, Վահագն, Միհր աստուածներու մէջ` անոնց փոխանցելով իր նկարագրի շատ յատկանիշներ: Հայոց ուշ շրջանի հեթանոսական դիցարանը կը գլխաւոեր Արամազդը, Վահագնը ժառանգեր էր արեւի ու ռազմի, իսկ Միհրը` կրակին /արեւին/ յատկանիշները:

Հայերը եւս ունեցեր են Նանէ աստուածուհի, ով Արամազդին դուստրն էր: Հայաստանի շատ շրջաններ` (Արցախ, Ուտիք, Լոռի) մեծ մորն այսօր ալ կանուանին Նան, Նանի, Նանէ: Նանա սանսկրիտ կը նշանակէ մայր: Նար աստուածուհու պաշտամունքին հետ է կապուած ազգագրական երգին պատառիկ, որ դարեր շարունակ երգուեր ու պահպանուեր է ժողովուրդին մէջ.

Նուրին, Նուրին եկեր է,

Աչպա հուրին եկեր է,

Շալէ շապիկ հագեր է,

Կարմիր գոտիկ կապեր է,

Իւղ տուեցէք, վարսը քսինք,

Ձու տուեցէք, ձեռքը դնինք:

Երգը կերգեին, երբ անձրեւ ակնկալելու խնդրանքով երեխաները Նար (Նուրի) տիկնիկի հետ կը շրջեին  տուները:Ժամանակի ընթացքը Նար աստուածուհուն եւս փոխարիներ են այլ աստուածուհիներ` Ծովինար, Նանէ, Անահիտ: Փոքրասիական մայր աստուածուհիները լուսնային բնոյթ են ունեցեր: Եգիպտացիներու Իսիսը, ասորեստանցիներու Միլիտան, փիւնիկցիներու Աստարտան, յոյներու Արտեմիսը եւ ուրիշներ յաճախ են պատկերուեր լուսնի մահիկին տեսքով: Նար աստուածուհուն աւելի ուշ շրջանը փոխարինած Անահիտ աստուածուհին եւս նախ եղեր է լուսնի աստուածուհի, իսկ հետագային նաեւ` պտղաբերութեան ու սիրո աստուածուհի: Սատաղէն յայտնաբերուած զինքը վերագրուող բրոնզէ արձանիկի ճակատը թափուած է երկու խոպոպիկ` լուսնի մահիկին տեսքով:

Շարունակելի․․․