ԿԱՐԻՆ – Քանի մը օրէ ի վեր, թրքական մամուլով պարբերաբար կը խօսուի Սեւրի պայմանագիրի եւ Լիբիոյ մէջ Թիւրքիոյ ռազմական միջամտութեան մասին, մենք կ՛ուզէինք վերլուծութիւն մը ստանալ Նախագահ Արմենակ ԱԲՐԱՀԱՄԵԱՆԷՆ:

Արմենակ ԱԲՐԱՀԱՄԵԱՆ.- Քանի որ ԱՄՆ-ի Ծերակոյտին կողմէ 1915-1923թթ.-ուն Արեւմտեան Հայաստանի մէջ թրքական յաջորդական կառավարութիւններուն կողմէ Հայոց դէմ կատարուած ցեղասպանութեան ճանաչումով ոչ մէկ օր կ՛անցնի՝ երբ Սեւրի պայմանագիրն ու անոր պատճառած կսկիծը կը փաստարկուի Նախագահ Էրդողանին կողմէ:

Հարցը պարզ է, ինչո՞ւ նախագահ Էրդողանը կը կարեւորէ Սեւրի պայմանագիրի հարցը՝ որեւէ ընծայուած առիթով։

Պատասխանը նոյնպէս պարզ է, հակառակ որ մամուլի միջոցով գրեթէ մէկ դար կեղծ քարոզչութիւն ընթացած է լրատուամիջոցներու եւ երբեմն «պատմաբաններ» ներկայացող անձնաւորութիւններու կողմէ, ովքեր կուգան պաշտպանելու թրքական թեզը (ներառեալ հայկական համայնքներէն ներս), մինչդեռ Սեւրի Պայմանագիրը  օրէնքի ուժ ունի ողջ Միջին Արեւելքի եւ մասնաւորապէս Արեւմտեան Հայաստանի Հանրապետութեան համար՝ որ անկախ ճանչցուած է Դաշնակից Տէրութիւններու Գերագոյն Խորհուրդի, Ռուսաստանի եւ Միացեալ Նահանգներու կողմէ:

Այստեղ ու այնտեղ մենք տեսնենք չհաստատուած պնդումներ, որոնք կը վերաբերին Սեւրի պայմանագիրը փոխարինելուն մէկ այլ՝ Լոզանի պայմանագիրով, առանց տարբերակելու այն փաստը, որ ստորագրող պետութիւնները կը տարբերին:

Միջանցքներու մէջ կը լսենք, որ Սեւրի պայմանագիրը չէ վաւերացուած, առանց հաշուի առնելու այն փաստը՝ օրինակ, որ Նախագահ Վուդրօ Ուիլսոնի Իրաւարար Վճիռը կրնար լոյս տեսնել միայն այն պարագային՝ երբ Սեւրի պայմանագիրը ուժի մէջ ըլլար: Հնարաւոր է, որ Սեւրի պայմանագիրը վաւերացուած չըլլայ Գերագոյն խորհուրդի բոլոր տերութիւններուն կողմէ, այնուհետեւ կարելի է հարց ուղղել, բայց ան ինչպէ՞ս է որ կիրառուեր է, ես միանգամայն պարզ օրինակ ներկայացնեմ՝  Հովանաւորութիւններու (Մանդատներու) հարցը:

Փաստացիօրէն, ան չէ վաւերացուած բոլոր Մեծ տէրութիւններուն կողմէ, բայց ան կիրառուեր է որոշ տէրութիւններու կողմէ` ըստ անոնց շահագրգռուածութեան, ինչպէս օրինակ, Կիլիկիոյ հարցը Ֆրանսայի, կամ Միջագետքի (Իրաքի) հարցը Անգլիոյ համար, նաեւ ի հարկէ Լիբիոյ հարցը, որոնք ձեւաւորուեր են Սեւրի Պայմանագիրի հիման վրայ, սա արդէն իրական-քաղաքականութիւն չէ, կամ մեծ քաղաքականութիւն չէ, սա բաւական մեծ կեղծարարութիւն է:

Այսպիսով, Հայերը այս ամենուն մէջ են, եւ ի հարկէ առաւել պարզ է՝ որ 2016 թուականի Յունիս 24-ին Արեւմտեան Հայաստանը վաւերացուց Սեւրի Պայմանագիրը, զայն գործի մղելու եւ Իրաւարար Վճիռը իրականացնելու համար, որն ալ օրինակ Իրաքեան Քիւրդիստանին իրաւունք տուաւ 2017 թ.-ի Սեպտեմբեր 25-ին հանրաքուէ կազմակերպելու իր անկախութեան համար, քանի որ այդ նախատեսուած է Սեւրի Պայմանագիրի 63-րդ եւ 64-րդ յօդուածներով, կամ ինչպէս վերջերս Նախագահ Էրդողանի Լիբիա մտնելու ցանկութիւնը՝ ռազմական ճանապարհով: Սա կը կոչուի դոմինոյի ռազմավարութիւն՝ իմացողներուն համար:

Նախագահ Էրդողանը շատ լաւ գիտէ, որ ինք կ՛առճակատի իրաւական իրողութեան մը, քանի որ վերջին շրջանին շատ յստակ ըսեր է, որ «ոչ մէկ երկիր վերադաս է միջազգային իրաւունքէն»։

 « aucun pays n’est supérieur au droit international »

Ժամանակները մօտ են, երբ ամբողջ հայութիւնը պիտի հասկնայ, թէ ինչու ստեղծուեցաւ Արեւմտեան Հայաստանի ազգային խորհուրդը, կառավարութիւնը եւ խորհրդարանը, որ պաշտօնապէս կը ներկայացնէ Արեւմտեան Հայաստանի հայերը, որոնք կը պաշտպանեն իրենց իրաւունքները, եւ ստեղծուած են տասնհինգ տարիէ ի վեր:

Պաշտօնապէս տասնհինգ տարի՞:

Այո, 2004 թուականի Դեկտեմբեր 17-էն: