ԱՐԵՒՄՏԵԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆ – ՌԴ Արտաքին գործոց նախարար Սերգէյ Լաւրովի յայտարարութիւններէն յետոյ իրական քաղաքականութիւնը կը վերադառնայ Արցախի տարածքային հարցին եւ Ատրպէյջանի հետ սահմանին:

Արժէ յիշել, որ 1990-ին Ատրպէյջանը որոշում կայացուց էթնիկապէս ջնջել Արցախի հայ բնակչութիւնը եւ վերադառնալ Բաթումի պայմանագիրի սահմաններուն, որն ստորագրուեր է Երեւանի Հայկական Հանրապետութեան  կողմէ 1918-ի Յունիս 4-ին:

Արժէ՞ յիշել, որ հայ բնակչութիւնը, իր լաւագոյն ներկայացուցիչներու շարքին, որոշեց դիմակայել Ատրպէյջանական բանակին՝ կանխելու ոչնչացումը, եւ շփոթութեան մատնեց Ատրպէյջանի ողջ ռազմական մեքենային՝ այդպիսով ալ կիրառելով իր ինքնորոշման իրաւունքները::

Կարիք չկայ ըսելու, որ Ատրպէյջանի կողմէ 1994-ի Մայիս 12-ին կնքուած զինադադարի գործողութենէն ետք ալ, անոր բանակը սպաննած է հարիւրաւոր երիտասարդ հայ զինուորներ, որոնց յանձնարարուած էր պաշտպանելու բաժանարար գիծը:

Հարցը կը մնայ եւ կը մնայ ամբողջովին օրինական, արդեօ՞ք ՄԱԿ-ի բանաձեւերը, արդեօ՞ք Մադրիդեան սկզբունքները կամ Կազանի արձանագրութիւնը աւելի շատ իրաւական կշիռ ունին, քան Սեւրի պայմանագիրի պայմաններն ու հայ ժողովուրդի ինքնորոշման իրաւունքը: 

1920-ի Ապրիլն էր, եւ Սան Ռեմոյի վեհաժողովի ընթացքին գործ ունեցանք ղարաբաղեան խնդիրին հետ: Ամփոփելով, հիմնական Դաշնակից ուժերը յայտարարեցին, որ Ղարաբաղը Արեւմտեան Հայաստանի տարածքին 1920-ի հայկական պետութեան բաղկացուցիչ մասն է, եւ նոյնիսկ ճանչցուեցաւ դէ ֆակտօ, ապա 1920 թուականի Մայիս 11-ին դէ յուրէ:

Այս ամենը վերստին յայտնուեցաւ Սեւրի պայմանագիրի 92-րդ յօդուածին մէջ.

Յօուած 92 – Ատրպէյջանի եւ Վրաստանի հետ Հայաստանի սահմանները ըստ պատկանելւոյն  կ’որոշուին շահագրգիռ պետութիւններու ընդհանուր համաձայնութեամբ:

Երբ 89-րդ յօդուածով նախատեսուած որոշումն արդէն ընդունուած կ’ըլլայ, եւ եթէ անկէ ետք այս կամ այն շահագրգիռ պետութիւնները չեն կրնար ընդհանուր համաձայնութեամբ որոշել իրենց սահմանագիծը, վերջինս կ’որոշեն գլխաւոր դաշնակից տերութիւնները, որոնք ատոր հետ միասին պէտք է հոգ տանին սահմանազատումը տեղւոյն վրայ գծանշելուն մասին:

Այս կապակցութեամբ կ’ուզեմ յիշեցնել նաեւ, որ ես Արեւմտեան Հայաստանի անունով վաւերացուցեր եմ 2016 թուականի Յունիս 24-ի Սեւրի պայմանագիրը, ինչը շատ յստակ կը նշանակէ, որ Արեւմտեան Հայաստանի համար հարցեր չկան, Արցախի տարածքային հարց նույնպէս չկայ, կայ միայն մէկ հարց’ մեր պետութեան եւ Ատրպէյջանի միջեւ սահմանազատման վերաբերեալ: Միջազգային իրաւունքով ՝ Արցախի հարցը  խնդիր էր, որ լուծուեցաւ 1920 թ.-ին՝ Արցախը Հայաստանի անբաժանելի մասն է:

Այնուամենայնիւ, Արցախի տարածքները, օրինակ Քարվաճառի եւ Լաչինի շրջանները, ազատագրուեցան 1993 թուականի Ապրիլ 1-ին գնդապետ Յովսէփ Յովսէփեանի հրամանատարութեամբ Ազատագրական բանակի մարտիկներուն կողմէ,  որոնք կազմուած էին նաեւ կամաւորներէ’ Արեւմտեան Հայաստանէն:

Սա կը նշանակէ, որ այդ տարածքները օրինականօրէն կրնան ըլլալ Արեւմտեան Հայաստանի այն տարածքները, որոնք ազատագրուեր են հայ զինուորներու, այդ թուին՝ Արեւմտեան Հայաստանի մարտիկներուն կողմէ:

Մենք յստակ սահմանեցինք այն տարբեր հատուածները, որոնք առկայ են հայ հասարակութեան մէջ, ներառեալ Երեւանեան կեղծ մտաւորական հատուածը, որ կը խաղայ նիւթապաշտական թելի վրայ՝ ցանկանալով Արեւմտեան Հայաստանը յանձնել Թիւրքիային:

Այսպիսով, մէկ անգամ եւ ընդմիշտ Արեւմտեան Հայաստանը կը պարզաբանէ այս հարցը։

Արեւմտեան Հայաստանը ոչ  դրամավարկային, ոչ առեւտրային կամ այլ գործարքներու առարկայ չի դառնար, այդպիսի առարկայ չի կրնար դառնալ նաեւ Արցախը:

Թիւրքիան այս հարցով շատ պարտքեր ունի Արեւմտեան Հայաստանին, եւ այդ պարտքերը տարեցտարի կ’աճին: Թիւրքիոյ պարտքերը չեն սակարկուիր:

Միացեալ Նահանգներն ու Եւրոպան յստակ ձեւակերպեր են հայկական տարածքներու անկախութեան վերաբերեալ իրաւական պարտաւորութիւններ եւ պարտականութիւններ, ամեն ինչ կախուած կ’ըլլայ հայ ազգէն’ Արեւմտեան Հայաստանի անկախութիւնը կիրառելու իր վճռականութենէն, ինչպէս Արցախի, այնպէս ալ ամբողջ Հայաստանի տարածքին:

Ճիշդ այդ պատճառով է, որ որոշ պետութիւններու կողմէ ղեկավարուող ուժեր կը փորձեն բաժնել հայ հասարակութիւնը, որպէսզի ան չկարողանայ կեդրոնանալ իր գոյութեան էութեան, ինքնիշխանութեան եւ անկախութեան վրայ:

Այս ուժերը կը ցանկանան բաժնել ոչ միայն հայ հասարակութիւնը, այլեւ հայկական տարածքները՝ ենթադրելով, որ կայ քաղաքական առաջնահերթութիւն, բայց փաստօրէն Արցախեան հիմնահարցը կապուած է Արեւմտեան Հայաստանի խնդիրին հետ, մէկ խօսքով՝ Հայաստանի անկախութեան հարցը, որպէս ամբողջութիւն՝ անբաժանելի է, եւ անբաժանելի է իր իրական տարածքներէն:

Հետեւաբար անհրաժեշտ է ըլլալ հետեւողական, որեւէ անձի եւ (կամ)  կառույցներու պարագային, որ կասկածի տակ կը դնեն եւ կը խախտեն Արեւմտեան Հայաստանի անքակտելի իրաւունքները եւ Հայաստան պետութեան անբաժանելիութիւնը․

Ես չեմ խօսիր միայն Հայաստանի Հանրապետութեան մասին, անոնք բնիկ հայ ժողովուրդի համակարգուած ոչնչացման զինուած ձեռքերն են, քանի որ երկարաժամկէտ հեռանկարին մենք միշտ կը վճարենք մեր երեխաներու թափած արիւնով:

Այնուամենայնիի, ես աւելի շատ ուշադրութիւն կը դարձնեմ հայ ժողովուրդի, եւ մասնաւորապէս, հայ ժողովուրդի զինուորական հատուածի ձայնին եւ վճռականութեան, քան որոշ դիւանագէտներու կամ քաղաքական գործիչներու յայտարարութւններուն: Ես կը ցանկանայի, որ իմ հաղորդագրութիւնս ճիշտ ընկալուէր:

Պարզ է, մենք թոյլ չենք տար, որ որեւէ մէկը մեր փոխարէն որոշէ մեր պետութեան ապագան, մեր ազգային անվտանգութիւնը, մեր անկախութիւնը եւ ինքնիշխանութեան հարցերը։

Մենք օրինական ենք եւ գիտենք այդ, այս օրերուն մենք կը յիշենք մեր մեծերու աննկարագրելի զոհաբերութիւնն ու տառապանքը, մենք մեր ժողովուրդի մարտական ​​սերունդի մէկ մասն ենք եւ գիտենք որ մեր առաքելութիւնը դեռ աւարտուած չէ:

Արեւմտեան Հայաստանի Հանրապետութեան Նախագահ 

Արմենակ Աբրահամեան