ԱՐԵՒՄՏԵԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆ – 1920-ի մայիսի 11-ին Թուրքիային Միջազգային խաղաղութեան պայմանագիրի հանձնումն ու Միացեալ Նահանգներու Սենատի կողմէ Արեւմտեան Հայաստանի տարածքին Հայաստանի Հանրապետութեան դէ յուրէ ճանաչումը:

Թուրքիոյ պատուիրակութեանը Խաղաղութեան պայմանագրի ներկայացման արարողութիւնը տեղի ունեցեր է երեքշաբթի օրը, ժամը 16:00-ին Փարիզի մէջ՝ Արտաքին գործերու նախարարութեան ՝ հայկական պատուիրակութեան ներկայութեամբ, քանի որ նոր հայկական պետութիւնը կը հանդիսանայ պայմանագիրի կողմերէ մէկը եւ կարիք ուներ լրացուցիչ արձանագրութիւններու:

Յիշեցնենք նախաբանին.

Հաշուի առնելով, որ հիմնական դաշնակից տերութիւնները Հայաստանը ճանչցեր են որպէս ինքնիշխան եւ անկախ պետութիւն:

1920-ի Փետրուարին Լոնդոնի կոնֆերանսի ընթացքին նախապատրաստուած եւ աւարտուած 1920-ի Սան Ռեմոյի կոնֆերանսի շրջանակներուն, պայմանագիրը 1920-ի մայիսի 11-ին ստորագրման ուղարկուեցաւ Օսմանեան կառավարութեանը:

Պայմանները, որոնք Դաշնակիցները Թուրքիային հանձներ էին պարոն Միլերանդի միջոցով, նախապէս յայտնի էին: Անոնք խիստ էին, բայց արժանի  եւ կարող էին դեռ աւելի ծանր ըլլալ, քանի որ խօսակցութիւններ կար Կոստանդնուպոլիսը թուրքերէն վերցնելու եւ այդպիսով հետ մղելու իրենց կառավարութեան նստավայրը դէպի Ասիա:

Ոչ ոք անոնց չի խղճար, այս ամենը անոնց մեղքերու չնչին քավութիւնն է հայերու եւ միւս քրիստոնեայ ժողովուրդներու դէմ 1915 թուականի իրականացուած կոտորածի դէմ։ 

Այս դէպքերը Եռեակ Անտանտն որակեց, որպէս մարդկութեան եւ քաղաքակրթութեան դէմ կատարուած նոր հանցագործութիւններ, որոնք անոնք կատարեր են սառնասրտօրեն , յատկապէս վերջին քսան տարիներու  ընթացքին։

Պրն. Միլերանդը կը նախագահէր արարողութիւնը, պրն. Դը Ֆուքիերը՝ Արարողակարգի  պէտը, ներկայացուց Օսմանեան կայսրութեան պատուիրակներուն: Դաշնակիցներու անունով պարոն Միլերանդը անոնց փոխանցեց Պայմանագրի նախագիծը: Իշխանութիւնները որոշում կայացուցեր էին , որ քննարկումները տեղի կունենան գրաւոր, եւ Օսմանեան կառավարութեանը կը տրուի մէկ ամիս ՝ իր դիտարկումները յայտնի դարձնելու համար:

Թեւֆիկ փաշան, ձեռքերը դողացնելով ձեռք բերուած փաստաթուղթէն, որը նոր ստացեր էր, պատասխանեց մի քանի բառ ՝ յուզմունքէն  ցրուած ձայնով:

Պարոն Միլերանդը յետաձգեց հինգ րոպէ տեւած ժողովը։

http://www.western-armenia.eu/news/Actualite/2020/Le_Centenaire_de_la_Conference_de_San_Remo-17.04.2020.pdf

http://www.western-armenia.eu/news/Actualite/2019/Pourquoi_le_Centenaire_du_Traite_de_Sevres.pdf

http://www.western-armenia.eu/news/Actualite/2019/Les_Conditions_de_Constitution_et_de_Reconnaissance_de_lArmenie_Occidentale.pdf