Դեռ 1991 թուականին պաշտօնապէս կասկածի տակ դրուած էր Կոմիտասի խելագարութեան վարկածը: Երկար տարիներ փորձեր կատարուեր են ուսումնասիրելու անոր հոգեբուժարանի արխիւային փաստաթուղթերը: Ֆրանսիայի մէջ մարդու մահէն միայն 150 տարի ետք կը թոյլատրուի ուսումնասիրել անոր բժշկական արխիւը, սակայն որոշ միջոցներով կը յաջողուի ոսումնասիրել այն, որու ընթացքին ալ կապացուցուի, որ Կոմիտասը չէ խելագարուած, եւ չէ տառապած շիզոֆրենիայով, երբ ան վերադարձեր է Թուրքիայի աքսորէն: Թէեւ ընկճուած, սակայն որեւէ հոգեկան խանգարման նշոյլ չէ ունեցած, ընդհակառակը՝  իր հանգստութեամբ եւ ոյժով ան փրկած էր շատերուն, բոլոր անոնք ովքեր իրապէս ծանր վիճակի մէջ եղած էին եւ կորսնցուցած  իրենց  ապրելու ոյժն ու կեանքի հանդէպ հետաքրքրութիւնը՝ այդ սերը եւ յոյսի փրկութիւնը Կոմիտասի շնհորիւ ունեցած են:

Նիւթն ամբողջութեամբ կարող եք ընթերցել մեր կայքէն: