Վանի Գիւրփընար (Հայոց Ձոր) թաղամասին մէջ գտնուող հայկական Հոգեաց կամ Հոգւոյ (Տեր Մարիամ) վանական համալիրը այսոր գրեթէ հողին  հաւասարուած է։

Աւանդութեան համաձայն՝ վանական համալիրի տարածքին մէջ գտնուող հայոց Տրդատ արքայի եւ անոր կնոջ գերեզմանները։ 4-րդ դարի ժամանակ այստեղ զբաղուած են բորոտութեան բուժմամբ։ Մէկ այլ աւանդութեան համաձայն՝ այս վանական համալիրին մէջ ապրեր է Կոյս Հռիփսիմէն, եւ այդ ընթացքին կառոյցը ծառայեր է որպէս կուսանոց։

Մենաստանը կը գտնուի այնպիսի տարածքի մէջ, որը հաճախ պատերազմներու թատերաբեմ եղած է։ Հետեւաբար պատմական կառոյցն ալ պարբերաբար տուժած է այդ պատերազմներէն, եւ այսոր երբեմնի համալիրէն միայն մի քանի կիսաւեր պատ  մնացած է։