Արեւմտեան Հայաստանի Վանա լիճի մէջ, որու մակարդակը պարբերաբար կը փոխուի  կլիմայի կլոբալ փոփոխութեան եւ եղանակային պայմաններու պատճառով, վերջին տարիներուն ջուրի զգալի կորուստ կը նկատուի:

Վանա լիճի ջուրի պակասելու հիմնական պատճառը ոչ թէ տեղումներու սակավութիւնն է, այլ չափէ շատ գոլորշիացումը։

Արդիւնքին, կարելի է յստակօրեն ըսել, որ կլիմայի կլոբալ փոփոխութիւնը ցոյց  կուտայ Վանա լիճի եւ այլ լիճերու անկման միտումը: Այլ կերպ ըսած, կանխատեսուած է, որ լիճի մակարդակը ոչ թէ կը բարձրանայ, այլ այսուհետ կը նուազի: Լիճի ջուրերն այժմ աւելի ու աւելի շատ ետ կը քաշուին, որու հետեւանքով ի յայտ կուգան ցամաքի շերտեր։

Արտամետ գաւառի առափնեայ տարածքներուն մէջ, աւելի քան 200 մետր մակերեսով  ջուրի նուազման հետեւանքով ի յայտ եկեր են Էնգինսու թաղամասի որոշ քաղաքացիներու օրինական հողամասերը եւ նախկին ժամանակ խորտակուած ձկնորսական նաւակներ:

Ուշագրաւ են ջուրի մակարդակի փոփոխութեամբ ի յայտ եկած  ​​գեղեցկութիւնները, որտեղ թռչունները տեսողական խրախճանք կը ներկայացնեն, իսկ քաղաքացիները կուգան Վանա լիճի ափ՝ տեսնելու եւ նկարելու սնունդ փնտրող, թուխս նստող թռչուններուն,  որոնց մէջ առանձնապէս կը տարբերուին ֆլամինգոները։