Տիկին քաղաքապետ, Պարոն քաղաքապետ,

2020-ի Սեպտեմբերի 27-էն՝ Ատրպէյճանական պետութիւնը, թուրքական պետութեան աջակցութեամբ, կը ռմբակոծէ Արցախի (Լեռնային Ղարաբաղի) տարածքը, որտեղ հիմնականը կը բնակին բնիկ հայեր, ովքեր կապրին իրենց նախնիներու հողերուն վրայ աւելի քան 10 000 տարի:

2020 թ. Սեպտեմբերի 27-էն սկսած՝ Թուրքիայի աջակցութեամբ Ատրպէյճանն կիրականացնէ ռմբակոծութիւններ Արցախին։

Այս տարածքը Խորհրդային Միութիւնը 1921 թ.-ին կամայական կերպով յանձնեց Ատրպէյճանին, հակառակ միջազգային իրաւունքի եւ հայ ժողովուրդի կամքին, եւ որտեղ ատրպէյճանցիները խտրական քաղաքականութիւն կը վարէին հայերու նկատմամբ:

70 տարուայ գաղութային ճնշումէն ետք հայ ժողովուրդը որոշեց իր ինքնորոշման իրաւունքն օգտագործել` տնօրինելու իր պետական ​​կառուցուածքը ԽՍՀՄ օրենսդրութեանը եւ միջազգային իրաւունքին համապատասխան` սկսելով ԽՍՀՄ-էն անջատման գործընթացը` միաժամանակ Հայկական ԽՍՀ-ի Ատրպէյճեջանական ԽՍՀ-ի հետ: Այսպիսով, մենք ոչ մէկ կերպ չենք խօսիր «անջատողականութեան» մասին, այլ ժողովուրդներու ինքնորոշման իրաւունքի մասին, որը հիմնուած է Միաւորուած ազգերու կազմակերպութեան Կանոնադրութեան 1-ին հոդուածի 2-րդ կէտի վրայ եւ 1920 թ. Օգոստոսի 10-ին Սեւրի մէջ  ստորագրուած Միջազգային խաղաղութեան պայմանագիրի կիրառման վրայ:

Այս որոշումը հրահրեց ջարդեր Բաքուի, Գանձակի (Կիրովաբադի), Սումգայիթի մէջ, ինչը հանգեցուց հազարաւոր հայերու մահուան Ատրպէյճեանի ԽՍՀ-ի մէջ:

1991-ին Ատրպէյճանը սանձազերծեց  ագրեսիա Արցախի Հանրապետութեան դէմ: Այս պատերազմը տասնեակ հազարաւոր կեանքեր խլեց եւ հանգեցուց Արցախի ժողովուրդի հաղթանակին `իրենց ինքնորոշման իրաւունքի իրացման եւ 1994 թ. Մայիսի 14-ին կնքուած զինադադարի մասին համաձայնագիրի մէջ:

Այսօոր ատրպէյճանական ագրեսիայի այս նոր պատերազմը, որուն կաջակցին բացայայտ Թուրքիայի զինուած ուժերը, ուղղուած է խաղաղ բնակչութեան դէմ եւ իրաւաբանօրէն կը համարուի ռազմական հանցագործութիւն ՝ համաձայն Միջազգային քրեական դատարանի Հռոմի կանոնադրութեան եւ միջազգային մարդասիրական օրենսդրութեան:

Այս նոր ագրեսիւ պատերազմն անմիջականօրէն կապուած է Արեւմտեան Հայաստանի հայկական պետութեան արեւելեան սահմանի անպատասխան հարցի հետ, որը ճանաչուեր է Դաշնակից տերութիւններու կողմէ 1920-ին, բայց կը համարուի օկուպացիոն ծրագրի առարկայ:

Միջազգային իրաւունքի համաձայն, Սեւրի պայմանագիրի 92-րդ հոդուածով, «Հայաստանի (Արեւմտեան Հայաստանի), Ատրպէյճանի եւ Վրաստանի միջեւ սահմանները կորոշուին համապատասխան պետութիւններու միջեւ ուղղակի համաձայնութեամբ»:

Այս է պատճառը, որ Ատրպէյճանը կը փորձէ սահմանները էթնիկական զտման միջոցով առաջ տալ` առանց Արեւմտեան Հայաստանի հայկական պետութեան հետ որեւէ խորհրդակցութեան, քանի դեռ թոյլ կուտան իր ռազմական ուժերը` նպատակ ունենալով միանալ Նախիջեւանին:

Հայ ժողովուրդն անցերէ անասելի տառապանքներու եւ հանցագործութիւններու միջով, որու արդիւնքին մշակուեցաւ Ցեղասպանութեան հանցագործութիւնը կանխելու եւ պատժելու մասին կոնվենցիա: Անոր բնակչութեան մեծ մասն կապրի աքսորի մէջ ՝ առանց որեւէ վերականգնողական արդարադատութեան:

Այսոր պատմութիւնը կը կրկնուի՝ ցեղասպանութեան հանցագործութիւնը ամենահին փաստաթղթաւորուած քաղաքակրթութիւններէն մէկի դէմ, որը համաշխարհային քաղաքակրթութեան հնդեւրոպական լեզուներու եւ ժառանգութեան մեծ մասի աղբիւր կը հանդիսանայ։

Մենք յոյս կը դնենք Ձեր հաստատակամութեան վրայ այս բարբարոսութեան դէմ պայքարին, քաոսային այս պայմաններուն միջազգային իրաւունքով մարդկութեան կողմ կանգնելու ձեր վճռականութեան վրայ։

Բախուելով համատարած պատերազմի այս վիճակին, որը դէ ֆակտո կը ներգրաուէ աշխարհը շահագրգիռ կողմերէն այն կողմ, մեր մարդկութիւնը անվնաս չի մնար։

Կոչ կ՛ընեմ Ձեզի գործել հիմա եւ աջակցիլ այս ապօրինի պատերազմի բանակցային լուծմանը ընդդէմ ժողովուրդի մը կամքի, որը պարզապէս կը ցանկանայ շարունակել ապրիլ եւ արարել իր նախնիներու հողերուն վրայ ՝ իրենց աւանդոյթներուն համապատասխան:

Խորին հարգանքներով՝ 

Լիտիա Մարգոսեան 

Արեւմտեան Հայաստանի Ազգային խորհուրդ