Արեւմտեան Հայաստանի Խարբերդ նահանգի Հաբափ գիւղի մէջ գտնուող քրիստոնէութեան վաղ շրջանին պատկանող 1200 տարեկան Մարիամ Աստուածածին եկեղեցին կը շարունակէ մարտնչել ժամանակի դէմ: Ըստ գրաւոր աղբիւրներուն կատարուած  յիշատակութիւններու՝ մինչեւ 9-րդ դարը եկեղեցին օգտագործուեր է որպէս հիւանդանոց, որտեղ բուժուեր են մտաւոր հետամնաց մարդիկ, իսկ 1900-ականներուն տեղաբնակ ժողովուրդը այն օգտագործեր է որպէս մզկիթ: 40 տարի  որպէս մզկիթ օգտագործուած շինութիւնը նոր մզկիթի կառուցումէն ետք դատարկ մնացեր է: Դարեր շարունակ գոյատեւած պատմական շէնքը բնական երեւոյթներու պատճառներով փլուզման վտանգի առջեւ է: Այս տարի Մշակոյթի եւ զբոսաշրջութեան նախարարութեան համակարգմամբ  Խարբերդի թանգարանի տնօրինութեան կողմէ նախագիծ պատրաստուեր է, որու զուգահեռ եկեղեցւոյ ներսը տարուեր են նաեւ ներքին մաքրման աշխատանքներ: Զեկուցուեր է, որ եթէ ընթացիկ աշխատանքէն ետք նախապատրաստուած նախագիծը հաստատուի, ապա պատմական շէնքը կը վերականգնուի: