Արեւմտեան Հայաստանի Վանի նահանգի Արճեշ գաւառին մէջ կատարուած պատմական պեղումներու ժամանակ յայտնաբերուեր են Արարատեան թագաւորութեան ժամանակաշրջանին պատկանող ժայռերէն քանդակուած ձիասայլակներու անիւներ: Պատմութեան ընթացքին Վանի ամրոցը հիւրընկալեր է բազմաթիւ քաղաքակրթութիւններու: Ամրոցի շրջակայքին մէջ, Չավուշթեփէ ամրոցին, նեկրոպոլիսի, եւ Այանիս ամրոցի մէջ, յայտնաբերուեր են  Արարատեան թագաւորութեանը պատկանող կարեւոր գտածոներ։

Վանի Հարիւրամեակի համալսարանի գրականութեան ֆակուլտետի հնագիտութեան ամպիոնի վարիչ պրոֆ. Դոկտ. Ռաֆեթ Չավուշօղլուն Արճեշ գաւառէն 30 կիլոմետր հեռաւորութեան վրայ գտնուող Ուլուպամիր գիւղի մոտակայքին մակերեսային ուսումնասիրութիւններ կատարած է։ ՝՝Դեղին ժայռեր՝՝ կոչուող բլուրին մէջ եւ անոր փեշերուն տարածուող հովիտին կատարուած աշխատանքներու ընթացքին յայտնաբերուեր են տարբեր ժամանակաշրջաններու ճարտարապետական ​​մնացորդներ, խեցեղեն եւ կերամիկական առարկաներ, աւիրուած գերեզմաններ եւ ժայռերու մէջ  քանդակուած անիւի ձեւանմուշներ, որոնց օրինակներէն կը գտնուին նաեւ  Արարատեան թագաւորութեան ամրոցներուն մէջ: