Հին ձեռագրիրերու եւ փաստաթուղթերու պահպանման եւ ուսումնասիրման կենտրոն, ձեռագրերու պահպանման աշխարհի ամենահարուստ կենտրոններէն մէկը՝ Երեւանի Մեսրոպ Մաշտոցի անուան Մատենադարանը  բացուած է է 1959 թ. Մարտի 3-ին Երեւանի մէջ։ Այստեղ կը գտնուի ձեռագիրերու եւ միջնադարեան գիրքերու աշխարհի ամենամեծ հաւաքածուներէն մէկը։ Այստեղ կը պահպանուին շուրջ 23000 ձեռագիր, հմայիլներ, պատառիկներ եւ 300 000 արխիւային փաստաթուղթ։

Հայերէն ձեռագիր մատեաններու ամենամեծ պահոցն է։ Այն ստեղծուեր է 1921 թուականին՝ 5-րդ դարին ստեղծուած Էջմիածինի մատենադարանի հիմքի վրայ, եղած է առաջին գիտահետազոտական հաստատութիւնը Հայաստանի մէջ։ Նախկին ժաանակ այն կոչուած է Կուլտուր-պատմական ինստիտուտ։

Մատենադարանը գրանցուած է 1997 թուականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային յիշողութեան ցանկին մէջ։ ։Այն այժմ կը համարուի «ազգային յիշողութեան պահպանման եւ զարգացման ամենակարեւոր վայրերէն» մէկը: