Դպրոցը  հիմնադրուեր է Պերճ  Շանշեանի, Պերճ Պռոշեանի ու տեղացի Հախումեան ամուսիններու ջանքերով։ Սկիզբը գործեր է Հախումեաններու սեփական բնակարանէն հատկացուած հարկաբաժինը։ Տեսչուհի  ընտրուած է Մ.Հախումեանը։ Նպատակն էր պատրաստել լուսաւորեալ վարժուհիներ եւ մայրեր։ Ուսուցումը եղած է հայերէն։ Դասաւանդեր են հայոց լեզու, ռուսաց լեզու, հայոց պատմութիւն, թուաբանութիւն, աշխարհագրութիւն, վայելչագրութիւն, ձեռագործ, նկարչութիւն, երգեցողութիւն։ Մի քանի տարի գործելէ ետք փակուած է։ Վերաբացուեր է 1876 թուականին, Ա. Սեդրակեանի ջանքերով, Հռիփսիմեան օրիորդաց դպրոց անուամբ։ Յետագային եւս կրած է Մարիամեան անունը։ 1877 թուականին ունեցեր է 4 ուսուցիչ, 70 աշակերտուհի։ 1884 թուականէն անցեր է միջնակարգ դասընթացի (13 ուսուցիչ, 171 աշակերտ)։1888-1889 ուսումնական տարիին ունեցեր է 199 աշակերտուհի։ Ուսումնական առարկաներուն աւելցած է կրոնն ու բնական պատմութիւնը։ 1908-1909 ուսումնական տարիին ունեցեր է 5 բաժին՝ 218 սովորողով։ 1913 թուականին շուշիցի Ղուկասեան եղբայրները ի յիշատակ իրենց հանգուցեալ քրոջ՝ Մարիամի, տեղի օրիորդաց դպրոցին հատկացուցեր են 200000 ռուպլի, Շուշիի մէջ գտնուած իրենց տունը (40 հազար ռուպլի արժողութեամբ), եւ դպրոցը կոչուեր է Մարիամ-Ղուկասեան։ Բոլոր առարկաները կը դասավանդէին հայերէն, բացի ռուսաց պատմութիւնն ու աշխարհագրութիւնը։ 1915 թուականին ուներ 320 աշակերտ։ 1917 թուականին լրիւ միջնակարգ դպրոց էր։ Գործեր է մինչեւ 1920 թուականը։

Leave a Reply