Արտաշատի գետամերձ տարածքին եւ Խոր Վիրապի բլուրաշարքի ստորոտին տեղակայուած փոքր բլուրակի ուսումնասիրութիւններու արդիւնքին հռոմեական բաղնիք, պալատներ եւ մ.թ 2-րդ դարի հռոմեական ակվեդուկի հիմքեր յայտնաբերուած են:

«Արմենփրես»-ի հաղորդմամբ՝ լրագրողներու հետ հանդիպմանը Հնագիտութեան եւ ազգագրութեան ինստիտուտի Հին Հայաստանի հնագիտութեան բաժինի վարիչ, Արտաշատի պեղումներու արշավախումբի ղեկավար Մկրտիչ Զարդարեանն ըսաւ, որ Արտաշատի մէջ պեղումներ կիրականացուին դեռեւս 1970 թուականէն:

Անոր խօսքով՝ գետամերձ թաղամասին մէջ բացայայտուեր է մեծ  հռոմեական բաղնիք, որը հարուստ է խճանկարներով, ունի կրկնակի տաքացուող հատակ, ջրամատակարարման ու ջրահեռացման զարգացած համակարգ,  բացայայտուեր է նաեւ քաղաքային ճեմատարածք, որը ծածկուած եղեր է,  գտնուեր են տարբեր կառոյցներ՝ զարդարուած որմնանկարներով: Զարդարեանի համոզմամբ՝ թաղամասը կը բացայայտէ Արտաշատի կեանքի շատ հետաքրքիր շրջան մը, երբ  տեղական մշակոյթի վրայ լուրջ ներգործութիւն ունեցեր է հռոմեկան մշակոյթը:Արտաշատի 15 բլուրը խիտ կառուցապատուած եղած է: Բլուրներու վրայ տեղակայուած եղեր են բնակելի եւ հանրային կառոյցներ: Բլուրները շրջապատող պարիսպներու երկարութիւնը հասեր է շուրջ տասը կիլոմետրի:

Ինչպէս նշեց Զարդարեանը՝ ի վերջոյ բացայայտուեր են հռոմեական ակվեդուկի հիմքեր, որը եզակի երեւոյթ է ոչ միայն Հայաստանի, այլեւ Մերձաւոր Արեւելքի համար: