Արեւմտեան Հայաստանի Վանի ամրոցի տարբեր հատուածներ ներկով գիրեր գրելու միջադէպերը, որոնք նախկին ժամանակ եղած են,ու դեռ կը շարունակուին: Վերոնշեալ գրառումները  ապականած են պատմական ամրոցի տէսքը եւ ստեղծելով տգեղ տեսարան:

Ամրոցի պատերուն եւ տարբեր մասեր գրուած գրութիւնները ոտնահարած են մեր մշակութային ժառանութիւնը, որը Վանի կարեւորագոյն պատմական եւ տուրիստական ​​արժէքներէն է եւ ներառուած է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժամանակաւոր ժառանգութեան ցուցակին:

Ամրոցը եղեր է բազմաթիւ քաղաքակրթութիւններու բնօրրան եւ ուրարտական թագաւորութեան մայրաքաղաք: Այցելուները յայտարարած են, որ ամրոցը պէտք չէ ձգել  բախտի քմահաճոյքին,  պէտք է միջոցներ ձեռնարկել՝ կանխելու այդ տգեղ երեւոյթը:

Ամրոցը, որը երկար ժամանակ Ուրարտական ​​պետութեան մայրաքաղաքն էր Տուշպա անունով, կառուցեր է ուրարտական ​​թագաւոր Սարդուրի I-ը մ.թ.ա. 840-825 թուականներուն: