2026 թուականի Մայիսի 20-ին տեղի ունեցաւ Արեւմտեան Հայաստանի Հանրապետութեան Ազգային ժողովի 17-րդ նիստը, որ իրականացուեցաւ առցանց ձեւաչափով։ Նիստին մասնակցեցան 53 ընտրուած պատգամաւորներէն 17-ը։
Նիստը բացաւ եւ վարեց ԱԺ պատգամաւոր Մարիեթա Տումիկեան։ Օրակարգի հաստատումէն եւ նախորդ նիստի արձանագրութեան ընթերցումէն ետք քննարկուեցան ազգային եւ քաղաքական կարեւոր նշանակութիւն ունեցող հարցեր։
Տիկին Տումիկեան ներկայացուց Մայիսի 24-ին նախատեսուած առցանց հանդիպման կարեւորութիւնը՝ նուիրուած Արեւմտեան Հայաստանի Ազգային ժողովի ստեղծման 13-ամեակին։ Իր խօսքին մէջ ան ընդգծեց, թէ Ազգային ժողովի կազմաւորումը կարեւոր քայլ մըն էր պետական հիմնարկներու կայացման եւ ազգային ինքնակազմակերպման ճանապարհին։
Նիստի ընթացքին յատուկ անդրադարձ կատարուեցաւ նաեւ Պոնտոսի յոյներու ցեղասպանութեան նիւթին։ Մասնակիցները շեշտեցին, որ Մայիսի 19-ը յիշատակի եւ ցաւի օր մըն է, որ կը միացնէ Պոնտոսի յոյներու եւ Արեւմտեան Հայաստանի հայութեան ողբերգական ճակատագիրները։ Նշուեցաւ, որ երկու ժողովուրդներն ալ 20-րդ դարու սկիզբը ենթարկուած են ցեղասպան քաղաքականութեան՝ կոտորածներու, բռնի տեղահանութիւններու եւ հայրենազրկման։
Քննարկման ընթացքին ընդգծուեցաւ, որ աւերուած են եկեղեցիներ, դպրոցներ եւ մշակութային արժէքներ՝ նպատակ ունենալով վերացնել ժողովուրդներու պատմական ներկայութիւնը հայրենի հողերուն վրայ։ Ելոյթ ունեցողները կարեւորեցին պատմական յիշողութեան պահպանումը եւ արդարութեան պահանջի շարունակականութիւնը։
Նիստի աւարտին ամփոփիչ խօսքով հանդէս եկաւ Մարիեթա Տումիկեան։