Հայերու ցեղասպանութեան ժողովրդագրական աղէտին իրական մասշտաբը

  • by Editbeglari, August 18, 2026 in Արմէնոսիդ
90 դիտում

Հայերու ցեղասպանութեան հետեւանքներուն վերաբերող պահպանուած օսմանեան փաստաթուղթերը կը վկայեն, որ պաշտօնական վիճակագրութիւնը ամբողջական չէր եւ չէր կրնար ամբողջութեամբ արտացոլել հայ բնակչութեան իրական կորուստները։

Օսմանեան ներքին արձանագրութիւններուն մէջ անգամ նշուած է, որ հայերուն իրական թիւը պաշտօնական հաշուարկներէն բարձր էր։ Միաժամանակ տեղահանուածներուն եւ տեղահանութենէն ետք մնացածներուն թիւերը ներկայացուած են առանձին հաշուարկներով՝ հնարաւորութիւն ստեղծելով ցեղասպանութեան ժողովրդագրական հետեւանքները թերագնահատելու։

Հայերու ցեղասպանութեան հետեւանքը միայն սպանութիւնները չէին։ Անիկա կը ներառէր զանգուածային տեղահանում, ունեզրկում, հայկական համայնքներու ոչնչացում եւ հայերու՝ իրենց պատմական բնակավայրերէն ժողովրդագրական հեռացում։

Բացի հայերէն, նոյն ժամանակաշրջանին բռնութիւններու, տեղահանութիւններու եւ կոտորածներու զոհ դարձան նաեւ Օսմանեան կայսրութեան շարք մը այլ քրիստոնեայ համայնքներ։

Փաստաթուղթերուն ամբողջական ուսումնասիրութիւնը ցոյց կու տայ, որ 1915-1918 թուականներու աղէտին իրական մասշտաբը կարելի չէ գնահատել միայն պաշտօնական թիւերով։ Անիկա կը պահանջէ համադրել ժողովրդագրական տուեալները, տեղահանութիւններուն վերաբերող փաստաթուղթերը եւ վերապրողներու վկայութիւնները։