Արեւմտեան Հայաստանի հայերու հարցին շուրջ

  • by Western Armenia, June 13, 2023 in Ժառանգութիւն
205 դիտում

Ժամանակակից հայերէնն ունի 39 տառ: 

XII դարու վերջերուն հայերէնի այբուբէնը համալրուեր է օ և ֆ, XX դարուն՝ եւ տառերով: 

Միջնադարուն  հայոց գիրերը նաեւ նկարազարդեր են ծաղկողները (նկարիչներ): 

Զանազան խորհրդանշական պատկերներով ծաղկած հայոց գիրերը դարձեր են գեղեցիկի եւ իմաստաւորի կրողներ ու արտահայտիչներ:

Հայկական գիրը հնչիււնական-տառային գրատեսակ է եւ իւր կազմով՝ ամբողջական: Կազմուած է մէկ հնչիւնին՝ մէկ տառ, մէկ տառին՝ մէկ հնչիւն սկզբունքով: Չնայած որոշ փոփոխութիւններու՝ հայկական գիրը ցայսօր պահպաներ է նշուած սկզբունքը: 

Տառերու համակարգումով, ատոնց կառուցւածքով, դասաւորութեամբ այն ինքնատիպ է, անմիջականօրէն չի պատճենէ օտար որեւէ համակարգի. այս տեսակետիցէն  եւս այն աշխարհի հազւագիւտ տառատեսակներէն է: Ինքնատիպութիւնը կերեւի տառերու թուային արժեքներու մէջ (տառերը դասաւորուած են 4 շարքով՝ միաւորներ, տասնաւորներ, հարիւրաւորներ, հազարաւորներ): Գործածութեան մեջ ըլլաով աւելի քան 1600 տարի՝ հայոց այբուբէնը չնչին փոփոխութիւն է կրեր:

Հայկական գիրն աշխարհի ամենակատարեալ ու կենսունակ գիրերենէ  է. Կօգտագործուի եւ՜ Արեւմտեան եւ Արեւելեան Հայաստաններու մէջ,, եւ՜ Արցախ, Ջաւախք, հայկական գաղթավայրերու, մշակութային եւ հայագիտական տարբեր կեդրօններու մէջ: 

Հայոց մեսրօպեան գիրերով ստեղծուեր է հարուստ գրականութիւն: Այն հին, միջին ու նոր քաղաքակրթութիււններու գիր է եւ արժէքաւոր աւանդ ունի համաշխարհային մշակոյթի գանձարանին մէջ: