Մշակույթային ցեղասպանութիւն

  • by Western Armenia, May 10, 2024 in Մշակոյթ
43 դիտում

Բաքուի  հայատեացութեան քաղաքականութեան մէջ իր յստակ տեղն ունէ Արցախի անկախութեան շրջանի յուշարձաններու, յաղթանակը խորհրդանշող յուշահամալիրներու, խաչքարերու ու հերոսներու յուշակոթողներու ոչնչացումը։ Այս քաղաքականութիւնն ակտիվացաւ 2020 թուականի պատերազմէն ետք, որուն հետամուտ արդեն իսկ ոչնչացուած են բազմաթիվ յուշարձաններ։ Ժառանգութեան ոչնչացման այս մեխանիզմը ակտիվորեն կը կիրառուի յատկապէս Շուշիի ազատագրման յաղթական յիշողութեան խորհդանիշերը ջնջելու, հայ ժողովուրդին բարոյալքելու եւ հոգեբանական տրավմայի ենթարկելու նպատակաւ։

Շուշին ազատագրուեցաւ 1992 թուականի 08 Մայիս լոյս 9-ի առտուն: Բացի ռազմական կարեւոր նշանակութենէ յաղթանակը պետք է սերունդներուն կրթեր հայրենասիրական ոգով, որը հնարաւոր կը դառնար մշակութային ժառանգութեան միջոցով։

Արցախի մշակութային լանդշաֆտը  հագեցած էր Շուշիի ազատագրումը փաստող, այն փառաւորող յուշարձաններով։  Ատկէ էր տանկ- յուշարձանը․ հէնց այն առաջին ինքնաշարժը, որ ազատագրուած բերդաքաղաք  մտաւ 1992 08 Մայիս։

Տանկն  Արցախի ազատագրական պայքարի սիմւոլն էր, յաղթանակի խորհրդանիշը, Շուշիի ազատագրման խորհրդանշական յուշարձանը, որտեղ յարգանքի տուրք կը մատուցէին Շուշիի ազատագրական պայքարին նահատակուած հերոսներու յիշատակին։ Այն  նաեւ սրբատեղի էր շատերու համար, հերոսներու սխրանքը յիշելու եւ յավերժացնելու վայր։  Բայց, 2023 թուականի Սեպտեմբերին պարզ դարձաւ, որ Բաքուն ապամոնտաժած, ապա  ոչնչացուցած է Ստեփանակերտէն Շուշի տանող ճանապարհին տեղադրուած տանկը, ժառանգութեան ոչնչացմամբ վտանգելով նաեպ յաղթանակի յիշողութիւնը սերունդներուն փոխանցելու յնարաւորութիւնը։

Շուշիի ազատագրումէն ետք առաջին վայրը, ուր գնացին հայկական յաղթանակած բանակի զինւորները՝ Շուշիի Սուրբ Ամէնափրկիչ Ղազանչոցոց եկեղեցին էր, ուր մատուցուեցաւ Սուրբ պատարագ։ Այս իմաստաւ, Ղազանչեցոցը Շուշիի ազատագրման յաղթական աւարտի կարեւոր խորհրդանիշն էր, քանզի շատերը կը փափագէին յաղթական դրոշը տեղադրիլ հէնց Ղազանչեցոցի բարձունքին։ Եւ պատահական չէր, որ 2020 թուականի 08 Յոկտեմբեր  Բաքուի կողմէն առաջին հարուածն ուղղուեցաւ հէնց եկեղեցուն, Հաագայի  եւ Ժնեւի կոնվենցիաներու, ինչպէս նաեւ Միջազգային հումանիտար օրէնքներու կոպիտ խախտումներով այն երկու անգամ թիրախաւորուեցաւ, էական վնաս հասցնելով կառոյցի գմբեթին, արտաքին ու ներքին յատուածներուն։