Ադըյամանին մէջ պեղումներու արդիւնքը յայտնաբերուած են 1500 տարուա շինութիւններու մնացորդներ։ Ուսումնասիրութիւնները ցոյց են տուած, որ այդ շինութիւնները պատկանած են 15-րդ դարի վանքին։ Պեղումներու ընթացքը գտած նիւթերը կը ներառեն աղոթքին վայրեր, տաճարին մասեր եւ հնագիտական այլ առարկաներ։ Աս յայտնագործութիւնները կարեւոր են պատմութեան եւ մշակոյթի ուսումնասիրութեան համար, քանի որ ատոնք յնարաւորութիւն կուտան վերլուծիլ տարածաշրջանին պատմական զարգացումները։
Յնարաւոր է, որ վանքը եղած է հայկական, եւ ենթադրաբար վերացուած է հայերու դէմ իրականացուած ցեղասպանութեան տարիներուն։ 1915 թուականի Մեծ եղեռնի կոտորածներէն ետք հայերը կրկին բնակութիւն են հաստատած Ադըյամանին մէջ։ 1971 թուականին Ադյամանին մէջ կ՚ապրէր 52 հայ ընտանիք։ Ադյամանին մէջ է ծնուած ֆրանսական դիմադրութեան շարժման հերոս Միսաք Մանուշեան։
Արդիւնքը, ամէնագեղեցիկ եւ պատմական շինությունները, որոնք կը յայտնաբերուին այս տարածքներու մէջ, կը փաստեն հայկական մշակութային ժառանգութեան կարեւորութիւնը եւ հայերու պատմական ներկայութիւնը Արեւմտեան Հայաստանին մէջ։