Ինչո՞վ կը «մեծարենք» մեր ազգային գործիչները․ Աշոտ Յարութիւնեան 

  • by WesternArmenia, October 06, 2026 in Լուրեր
115 դիտում

Ազգային ինքնութիւնը միայն հայրենիքը, դրօշը կամ պետական սահմանը չէ։ Անիկա նաեւ այն լեզուն է, որով ժողովուրդը կը ճանչնայ եւ կը գնահատէ իր պատմութիւնն ու ազգային գործիչները։

Այս համածիրին մէջ հարց կը ծագի՝ ինչո՞ւ հայ պատմական գործիչներու անուններուն քով յաճախ կը պահպանուին օտար իշխանութիւններու կողմէ տրուած տիտղոսները՝ «փաշա» եւ այլ կոչումներ։

Պատմական փաստը, անշուշտ, պէտք է պահպանել։ Եթէ սկզբնաղբիւրին կամ պատմական փաստաթուղթին մէջ նշուած է «Պօղոս Նուպար փաշա» կամ «Անդրանիկ փաշա», այդ ձեւակերպումը կարելի չէ պարզապէս ջնջել։ Սակայն ժամանակակից ազգային շարադրանքին մէջ կարելի է շեշտը դնել ոչ թէ օտար իշխանութեան շնորհած կոչումին, այլ գործիչին իրական վաստակին վրայ։

Այսպէս՝ Պօղոս Նուպար՝ ազգային գործիչ եւ բարերար, Անդրանիկ Օզանեան՝ զօրավար եւ ազգային առաջնորդ։

Այստեղ խնդիրը որեւէ օտար բառի դէմ պայքարիլը չէ։ Խնդիրը սեփական լեզուով սեփական պատմական գործիչները բնորոշելու գիտակցուած մօտեցումն է։ Հայերէնը ունի «իշխան», «սեպուհ», «զօրավար», «զօրապետ», «առաջնորդ», «իշխանապետ» եւ բազմաթիւ այլ բառեր, որոնց միջոցով կարելի է արտայայտել մարդու իրական դերն ու վաստակը։

Պատմական աղբիւրի լեզուն եւ մեր ժամանակակից ազգային խօսքը կրնան տարբեր ըլլալ՝ առանց պատմական փաստերը խեղաթիւրելու։ Աղբիւրին մէջ կրնայ պահպանուիլ «Անդրանիկ փաշա» ձեւակերպումը, իսկ մեր շարադրանքին մէջ՝ «զօրավար Անդրանիկ Օզանեան»։

Այս մօտեցման հիմքին մէջ ոչ թէ օտար մշակոյթը մերժելն է, այլ սեփական պատմութիւնը սեփական լեզուամտածողութեամբ ներկայացնելու ձգտումը։

Ի վերջոյ, ազգային ինքնագիտակցութիւնը կը սկսի նաեւ լեզուէն։ Մեր գործիչներուն մեծութիւնը պէտք է չափուի ոչ թէ այն կոչումով, որ անոնց տուած է օտար իշխանութիւնը, այլ այն ծառայութեամբ, որ անոնք մատուցած են իրենց ժողովուրդին եւ հայրենիքին։