Հայ-իրանական բարեկամութեան ռահվիրան

  • by Western Armenia, February 26, 2024 in Պատմութիւն
60 դիտում

Հայկական Գանձակ գաւառը՝ հայկական միջավայրին մէջ աւելի քան մէկուկէս դար  առաջ ծնուած Եփրեմ Դաւթեան 20-րդ դարին սկզբներուն վիճակուած էր դառնալու հայոց ազատամարտին եւ հայ-իրանական բարեկամութեան առաջամարտիկը։ 

Պատանի Եփրեմ, նոյնպէս տոգորուած Արեւմտեան Հայաստանի հայութեանն օգնելու անհագ ցանկութեամբ, զինւորագրուեցաւ հայոց ազատամարտին։ Եփրեմ Դաւթեանն իր ջոկատով կը միանա հայ ազգային-ազատագրական պայքարին նշանաւոր գործիչներէն մէկը՝ Սարգիս Կուկունեանին զինուած խումբին, եւ անոր առաջնորդութեամբ կը մասնակցէ «Դեպի Երկիր» կատարած հանրայայտ արշաւանքին։

Բանտային դաժան տարիներուն կը յաջորդէ սիբիրեան տաժանակիր աքսորը։ Սակայն Եփրեմ Դաւթեանը կը յաջողուի փախչիլ ու ապաստանիլ Պարսկաստանին մէջ։ Պարսկահայքը սկիզբ կ՚առնէ ու կը ծաւալուի Եփրեմ Դաւթեանին կեանքի ու յեղափոխական գործունեութեան ամէնաեռուն շրջանը։ 

Խանասորին արշաւանքին կը յաջորդէ գործունեութեան համեմատաբար հանդարտ շրջանը, երբ Եփրեմը կը յաջողուի  նաեւ ընտանիք կազմիլ։ Արդեն ճանաչուած ռազմական գործչին վիճակուած էր դառնալու 1905-1911 թթ․ Իրանական սահմանադրական յեղափոխութեան կազմակերպիչներէն ու առաջնորդներէն մէկը։ 

Եփրեմ խանը ո՛չ միայն արժանացաւ բարձր պատիվներու, այլեւ Իրանին մէջ նշանակուեցաւ բարձր պաշտօններու։

Ահա ասանկ աւարտուեցաւ հայ եւ իրանական ժողովուրդներու հերոսին կեանքը՝ դաւադիր գնդակը խլեց ազատագրական պայքարին նուիրեալին ու հայ-իրանական բարեկամութեան ռահւիրային կեանքին թելը, սակայն անոր անունն ու գործը պահպանուելու է երկու ժողովուրդներու պատմութեան էջերուն վրայ առյաւէտ։