Ձուլումը, վերաձուլումը եւ համշէնցիները

  • by Western Armenia, May 17, 2024 in Պատմութիւն
52 դիտում

“Western Armenia TV”-ն կը շարունակէ առանց կրճատումներու ներկայացնիլ  Մահիր Օզքանի հերթական ուշագրաւ յօդուածը, որու շնորհիվ  կը բացայայտենք համշէցիներուն նորովի․

«Այն պարագային, երբ տնտեսական, սոցիալական, քաղաքական եւ կրօնական պայքարները կը դիւրացուն ասիմիլացիան, ազգային պայքարը կը բարդացնէ այն»։

Ազգային պահանջներու համար մղուող պայքարի շրջանակից դուրս գտնուող պայքարներու պարագային մեծամասնութիւն կազմող ժողովուրդի հետ անխուսափելի կերպով զարգացող յարաբերութիւնները, բնականաբար, պատճառ կը դառնան, որ մարդոց համար առաջնահերթ դառնան հէնց այդ պայքարներու պահանջները։ Իսկ ատ տեղիք կուտայ, որպէսզի փոքրամասնութիւն կազմող ժողովուրդներու ներկայացուցիչները ժամանակի ընթացքը անհետանան եւ ասիմիլացուեն մեծամասնութեան մէջ։ Սակայն, կը նկատենք, որ համշէնցիներու ինքնութեան պահպանման համար պայքարող մարդոց էական յատուածը «ձախակողմեան» քաղաքական աւանդոյթներ կրող անձինք են։ Որքան ալ ատ յակասական թուա, իրականը այդ հանգամանքը տրամաբանական մեկնաբանութիւն ունէ Սխալ չի ըլլայ, եթէ շեշտենք, թէ այն փաստը, որ քրդական շարժումն ազգային հարցը բերած է երկրի եւ ձախակողմեան հոսանքներու օրակարգ, ապահոված է, որ այլ ժողովուրդներէն սերող «ձախերն» ու սոցիալիստները եւս մտածեն եւ դիրքորոշում յայտնեն՝  իրենց ժողովուրդներու խնդիրներու վերաբերեալ։ Հետևաբար՝ ճիշտ է, որ տնտեսական, սոցիալական, քաղաքական եւ կրօնական պայքարի ոլորտներն կ՚րագացնեն ասիմիլացիան։ Սակայն, միաժամանակ ատ կը բացէ ատոր դէմ պայքարի ոլորտներ։ Երբ ասիմիլացիային վտանգին տակ գտնուող ժողովուրդներն այդ պայքարը կը մղեն իրենց լեզուներու եւ մշակոյթի ուղղութեամբ, ատ կրնայ լիովին յակառակ ազդեցութիւնն ունենալ։ Որպէս օրինակ՝ կարելի է բերիլ հետեւեալ փաստը․ սեւծովեան շրջանը ու Դերսիմին մէջ էկոլոգիայի համար մղուող պայքարը միեւնոյն ատեն լեզուներու եւ մշակոյթներու կէնսատարածքի պահպանման պայքարն է։ Ժողովուրդներու լեզուէն եւ մշակոյթէն կտրուած, ամբողջովին մեծամասնութեան լեզուի եւ մշակոյթի հիման վրայ տարուող սոցիալական պայքարներն կ՚արագացնեն ձուլումը։ Սակայն, եթէ սոցիալական պայքարները մղուեն այն ձեւով, որ փոքրամասնութիւն կազմող ժողովուրդները կարողանան ատոնց մասնակցիլ իրենց ինքնութեամբ, կարողանան ինքնաարտայայտուիլ, ապա նման պայքարները չեն ծառայէր ասիմիլացիային։