Ձուլումը, վերաձուլումը եւ համշէնցիները

  • by Western Armenia, May 16, 2024 in Պատմութիւն
69 դիտում

Վերջին տասնամեակներուն բռնազաւթուած Արեւմտեան Հայաստանին մէջ  արագացած ասիմիլացիոն գործընթացի համատեքստին մէջ ձուլման  դէմ որոշակի պայքար են սկսած նաեւ Համշէնի հայերը, յատկապէս անոնց՝ ձախակողմեան հայացքներ ունեցող, առաջադէմ ներկայացուցիչներն ու մտաւորականները։

Ինչպէս յայտնի է՝ հայոց լեզուի՝  Համշէնի բարբառը բռնազաւթուած Արեւմտեան Հայաստանին մէջ, UNESCO-ի տուեալներու համաձայն, անհետացման վտանգին տակ գտնուող  լեզուներու շարքին մէջ է։ Համշէնական լեզուի եւ մշակոյթի պահպանման նպատակով՝ դեռեւս 2011 թ․՝ Պոլսին մէջ, հիմնուեցաւ «ՀԱՏԻԿ» միութիւնը, իսկ 2014 թ․՝  դարձեալ Թիւրքիոյ մէջ, սկսաւ հրատարակուիլ համշէնական «Գոր» հանդէսը։ Այս աշխատանքներու մէջ անգնահատելի մեծ ներդրում ունէ համէենահայ մտաւորականներէն՝  Մահիր Օզքան, ում՝  մայրենի լեզուն ու մշակոյթը պահպանելուն միտուած ջանքերը տեսանելի են նաեւ Երեւանէն։ Անոր բազմաթիվ յօդուածները յաճախ թարգմանուած ու հրապարակուած են Արեւմտահայաստանի եւ արեւմտահայութեան հարցերու ուսումնասիրութեան պաշտօնական կայք֊էջին մէջ։ «Western Armenia TV»-իի կայք֊էջը առանց կրճատումներու, կը ներկայացուի Մահիր Օզքանի հերթական ուշագրավ յօդուածը, որու շնորհիվ ակնյայտ կը դառնայ, որ բռնազաւթուած Արեւմտեան Հայաստանին մէջ  ապրող համշէնահայ մտաւորականութեան որոշ ներկայացուցիչներ կը շարունակեն ինքնութեան պահպանմանն ուղղուած պայքարը, նաեւ՝ նորանոր ուղիներ եւ միջոցներ որոնում՝  թրքական՝ ձուլման  քաղաքականութեանն ընդդիմանալու համար։