Անիի եւ անոր շրջակայքի ձորերուն քարայրները առաջին անգամ համակարգուած կերպով ուսումնասիրած է Դաւիթ Ղիփշիձէն՝ Նիկողայոս Մառի յանձնարարութեամբ, 1915 թուականին։ Հետազօտութիւնները ընդհատուած են 1916-ին, սակայն արշաւախումբի անդամ Նիկոլայ Տոկարսկին շարունակած է աշխատանքները։
Ղիփշիձէի ուսումնասիրութիւններուն հիման վրայ Տոկարսկին 1972 թուականին Երեւանի մէջ հրատարակած է «Անիի քարայրները» գիրքը՝ ռուսերէն, Դ. Ղիփշիձէի հեղինակութեամբ։
Ուսումնասիրութիւնները ցոյց կու տան, որ Անիի քարայրները ոչ միայն բնակելի տարածքներ եղած են, այլեւ ունեցած են կրօնական նշանակութիւն․ անոնց մէջ յայտնաբերուած է աւելի քան 30 եկեղեցի եւ մատուռ։