Պատմական Բալու քաղաքը հայկական բնաշխարհի գեղեցիկ եւ մշակութային հարուստ վայրերէն մէկն էր։ Ան կը գտնուէր հայոց մայր գետի՝ Արածանիի աջ ափին եւ յայտնի էր իր այգիներով, բուրաստաններով ու աշխոյժ հայկական կեանքով։
Բալուն յատկապէս կը յիշուի իր գրական եւ երգարուեստի աւանդութիւններով։ Այստեղ ծնած է 18-րդ դարու նշանաւոր տաղասաց բանաստեղծ Սարգիս Բալուցին, որուն ստեղծագործութիւնները լեցուն էին սիրոյ, գարնան եւ բնութեան անուշ բոյրերով։ Անոր տաղերը գրուած էին պարզ ու անկեղծ լեզուով եւ ժամանակին երգուած էին ժողովուրդին կողմէ՝ դառնալով սիրուած ժողովրդական երգեր։
Բանաստեղծը իր երգերուն մէջ կը նկարագրէր գարնան գալուստը, սիրոյ ուրախութիւնը եւ հայրենի բնութեան գեղեցկութիւնը՝ այգիները, ծաղիկները, գինին եւ երիտասարդութեան երջանկութիւնը։ Անոր տողերուն մէջ յաճախ կը հանդիպին սիրոյ խոստովանութիւններ, ուրախ սեղաններ եւ ծաղկաբոյր բուրաստաններ։
Բալուն նաեւ յայտնի էր իր եկեղեցիներով՝ Սուրբ Աստուածածին, Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ, Սուրբ Սահակ եւ Սուրբ Կիրակոս, որոնց շուրջ կազմաւորուած էին քաղաքի հայկական թաղամասերը եւ կրթական կեանքը։
Այսպիսով, Բալուի պատմութիւնը միայն մէկ քաղաքի մասին չէ․ ան Արեւմտեան Հայաստանի հայկական մշակոյթի, երգի եւ սիրոյ բոյրով լեցուն յիշողութիւններէն մէկն է։
