Հայը եւ Հայկականը

  • by Western Armenia, May 24, 2024 in Ժառանգութիւն
57 դիտում

Ածիկ

Բոլոր բանասացները միաբերան կը վկայեն, որ ածիկը կը պատրաստեն մեծ քանակով եւ կը բաժնեն։ Բայազետին մէջ ածիկէն, որպէս հազուագիւտ կերակրատեսակ, բաժին էին կը հանէին մոտիկ հարեւաններուն եւ բարեկամներուն։ Աս եւս կը վկայէ ածիկի՝ մատաղ ըլլալու մասին։ Ածիկին աղ, իւղ, շաքարաւազ չեն ավելցնէր։ Հիմքը դարձեալ յատիկի, հացի մատաղի գաղափարն է։ Հացայատիկի զոհաբերութեանը մատաղի բազմաթիվ օրինակներէն է այն, որ հիվանդ ունեցողը լաւաշ կը թխէր եւ էոթ տուն կը բաժնէր, որպէսզի հիվանդն առողջանար: Ածիկ «դնելու» «իրաւասութիւն ունէր» զաւակներ ունեցող կինը (հիմնական գրաւականը բազմազավակ ըլլան էր), ով նաեւ համայնքին մէջ մեծ յարգանք կը վայելէ։

Յայտնի է, որ անձրեւաբերութիւն ապահովող շարք մընծեսեր եւս վերապահուած են եղած հասակաւոր եւ զաւակներ ունեցող կիներուն, որոնց պտղաբերման կարողութիւնը պիտի փոխանցուէր հողին։ Փաստօրէն՝ ածիկը եւս բառացութիւն չէ, ինչը յաւելեալ անգամ կը հաստատէ ատոր՝ ծիսական կերակուր, իսկ նախնադարեան տոհմացեղային շրջանը՝ յատիկին զոհաբերութիւն ըլլալը։ Հացի պաշտամունքն, ըստ էութեան, կը նոյնանայ յատիկապաշտութեանը: Ձաւարեղէն, ցորէնը եւ, առհասարակ, յատիկեղէնը, հմայող, յաջողութիւն ապահովող են, որոնց առատ օգտագործումը նախնական պատկերացումներու մէջ պիտի ապահովեր կեանքի հարատեւութիւնն ու մշտնջենականութիւնը: