Մենք ենք, մեր տեղանունները

  • by Western Armenia, February 20, 2024 in Ժառանգութիւն
63 դիտում

Ամփոփելով «‎Մենք ենք, մեր տեղանունները» շարքը կրնանք յստակ արձանագրիլ, որ մարդոց անուններն ու երկրներու, քաղաքներու տեղանունները պատահական չեն դրուի. ատկէ իւրաքանչիւրն ունէ իր պատմութիւնն ու իմաստը: Հինը կ՚ըսէին, թէ մարդու ճակատագիրն ինչ-որ չափով պայմանաւորուած է նաեւ իր անուամբ, իսկ պատմաբանները, լեզուաբաններն ու միւս մասնագէտներն ալ տեղանուններու միջոցով կը ստանան բազմաթիվ հարցերու պատասխաններ: Պատահական չէր, որ նուաճողներն առաջին հերթին կը փոխէին գրաւուած քաղաքներու ու տարածքներու անուանումները: Այս առումով բացառութիւն չեն թիւրքերն ու կովկասեան թաթարները՝ այսօրուա ատրպէյճանցիները, երբ մարդոց յիշողութենէ եւ պատմական աղբիւրներէն փորձած են իսպառ ջնջիլ հայկական հետքը: 

Բաքուն լավագոյն կերպով իւրացուցած եւ կիրառած է «աւագ եղբօր» փորձն ու մեթոդները։ Իսկ Թիւրքիոյ մէջ հայկական տեղանուններու թիւրքացումն ու քրդացումը խոր արմատներ ունին։ Տեղանուններու թիւրքացումն «‎Օսմանեան կայսրութեան մէջ եւ հանրապետական Թիւրքիոյ մէջ» աշխատութեամբ ներկայացուցած է, այս առնչութեամբ, պատմական զարգացումներն ու տարածուած մեթոդները։ Թիւրքիոյ իշխանութիւնները, հասկնալով, որ հայկական տեղանունները ողջ քաղաքակրթութեան արգասիք մըն են եւ Արեւմտեան Հայաստանին մէջ հայոց հնամենի գոյութեան խօսուն վկաներ, չբավարարուելով այդ տարածքին իսկական տէրերու ֆիզիկական ոչնչացմամբ, կը շարունակէն իրենց պատմամշակութային Եղեռնը` թիրախ դարձնելով նաեւ հայկական տեղանունները ։