6-7-րդ դարերում կառուցված Վանքասարը գտնվում է Արցախի Մարտակերտ-Ստեփանակերտ ճանապարհին՝ Վանքասար ժայռի վրա: Եկեղեցուց 200 մ հեռավորության վրա է գտնվում Տիգրանակերտ մայրաքաղաքը: Եկեղեցու հորինվածքը ոչ միայն հայկական ճարտարապետության, այլև համաքրիստոնեական լուծում ունի: Վանքասարի եկեղեցու բոլոր քարերը կրում են հայերեն տառերի տեսքով վարպետների նշաններ:

Միջնադարյան այդ դիմագծի պահպանման և վերականգնման համար, բնականաբար, ադրբեջանական օկուպացիայի ժամանակ ոչինչ չեն արել, ավելին, Վանքասարի եկեղեցին անցյալ դարի 80-ականներին «ադրբեջանական ձևով վերականգնման» ժամանակ լուրջ կորուստներ է կրել: 

Եկեղեցի տանող ճանապարհը շեշտված է հսկայածավալ կամարակապ բացվածքով, որը հանգչում է գլանաձև աշտարակների վրա: Եվ սա ընդամենը նրա համար, որպեսզի շրջակա միջավայրից սահմանազատվի այն տարածքը, որտեղ ժամանակին եկեղեցու շուրջը հոգևոր-մշակութային միջավայրին անհարիր կառուցապատում է իրականացվել: Տարածքը կառուցապատվել էր ժամանցի և զվարճանքի գործառույթ իրականացնող շենքերով: Դրանք Արցախյան պատերազմում վնասվել են և վերածվել ավերակների: