Մարդու իրավունքների խորհուրդ

Բնիկ ժողովուրդների իրավունքների փորձագիտական ​​մեխանիզմ (MEDPA)

Արևմտյան Հայաստանի Ազգային Խորհուրդ

Արեւմտյան Հայաստանի հայերի համագումար

Ժնև, 04.07.2022, Տասնհինգերորդ նստաշրջան 2ր/3ր

Կետ 3. Բնիկ ժողովուրդների և պետությունների միջև պայմանագրերի, համաձայնագրերի և այլ կառուցողական պայմանավորվածությունների ուսումնասիրություն` ներառյալ խաղաղության համաձայնագրերը և հաշտեցման նախաձեռնությունները և դրանց սահմանադրական ճանաչումը.

Պարոն Նախագահ, քանի որ առաջին անգամն է, որ ես ելույթ եմ ունենում EMRIP-ի այս 15-րդ նստաշրջանում, թույլ տվեք շնորհավորել Ձեզ ընտրվելու կապակցությամբ:

Ես նաև ցանկանում եմ շնորհակալություն հայտնել փորձագետներին զեկույցի համար, որը ներկայացվել է մեզ 3-րդ կետով, բայց ես նշում եմ, որ իմ իրավաբանական դոսյեն, որը ուղարկվել է 2022 թվականի հունվարի 31-ին, իսկ վերջինիս ստացումը հաստատել եք, դեռևս հաշվի չի առնվել այս զեկույցում, այնպես որ ես դեռ սպասում եմ ձեր ուշադրությանը:

Հայ ժողովուրդը ոչ միայն առաջին և բնիկ ժողովուրդներից է, այլ նաև առաջին պետություններից է, որը կանգնած է եղել ողջ աշխարհում պետական ​​կառույցների գոյության ակունքներում, որոնք գործում են այսօր ՄԱԿ-ի շրջանակներում։

Արևմտյան Հայաստանի հարցը, անշուշտ, նուրբ է, քանի որ այն հայրենի պետություն է, որը 1917-1920 թվականներին ճանաչել են ավելի քան քսան պետություններ և որը դեռևս գտնվում է տարածքային օկուպացիայի տակ։ Այդ պետությունները այսօր էլ միջազգային իրավունքի սուբյեկտներ են, այդ թվում՝ Ռուսաստանը, Ֆրանսիան, ԱՄՆ-ը, Ճապոնիան, Մեծ Բրիտանիան, Իտալիան, Թուրքիան, Արգենտինան, Բրազիլիան, Հունաստանը և Ռումինիան։

Այս պետությունները մի քանի համաձայնագրերի և նույնիսկ պայմանագրերի հիման վրա՝ ներառյալ իրավարար վճիռները, պարտավորվել են ճանաչել  Արևմտյան Հայաստան պետությունը և նրա միջազգային սահմաններն ու այն պաշտոնական փաստաթղթերը, որոնք ես ձեր տրամադրության տակ եմ դրել այս իրավական գործում: (1 րոպե)

Սա համահունչ է ցեղասպանության ենթարկված բնիկ բնակչության վերաբերյալ կառուցողական համաձայնությանը։ Ցեղասպանություն, որի զոհն է դարձել ավելի քան երկու միլիոն մարդ, և որը մինչ օրս չի ստացել որևէ արդյունավետ փոխհատուցում, բացի միջազգային ճանաչումից՝  դահիճների կամ զոհերի համար առանց իրական հետևանքների, թեև ստորագրվել են պայմանագրեր։

Դրա ապացույցը որոշ պետությունների կողմից վավերացված, և նույնիսկ չվավերացրած , բայց այլ պետությունների կողմից կիրառված Սևրի դաշնագիրն  է։

Իսկապես, պարոն նախագահ, Արևմտյան Հայաստանի, նրա բնիկ բնակչության և քաղաքակրթության իրավական հիմնախնդիրը օրինակ է բոլոր բնիկ ժողովուրդների ուսումնասիրության համար, ովքեր դիտարկում են ինքնորոշման և ինքնակառավարման իրավունքի կիրառման հնարավորությունը։ (2 րոպե)

Խնդիրն արդիական է, քանի որ հենց միջազգայնորեն ճանաչված իրավունքների ժխտմամբ էր, որ Ադրբեջանն իրեն թույլ տվեց 2020 թվականին ռազմական հակամարտություն սանձազերծել Արցախի հայ բնակչության դեմ, որը հանգեցրեց ավելի քան 15000 զոհերի՝ մինչ օրս շարունակելով ոչնչացնել Արցախի հազարամյա բնիկ քաղաքակրթության ժառանգությունը,  և  իրեն լսողներին հայտարարել, որ միջազգային իրավունք գոյություն չունի: Հետևաբար, Հայերի ցեղասպանությունը շարունակվում է, քանի որ փաստերը ցույց են տալիս, որ ցեղասպանությունը կշարունակվի այնքան, մինչև հանցագործությունը պատժվի։

Սակայն, եթե նույնիսկ տեխնիկական պայմանները մասամբ դա թույլ տան, փաստն այն է, որ իրոք անհնար է ընդմիշտ ջնջել բնիկ հայ ժողովրդի գոյությունն իր հողից ու երկրից։

Հետևաբար, եկել է ժամանակը հաշտեցման հիման վրա կառուցելու ընդհանուր ապագան հաշվի առնելով իրենց պարտավորությունները և դրանց կիրառման պայմանների շուրջ մեզ հետ աշխատելով՝ հրավիրել այն պետություններին, որոնք 1917 թվականից անմիջականորեն առնչվում են Արևմտյան Հայաստանի հետ՝  Հայերի ցեղասպանության ժամանակ և դրանից հետո ստորագրված պայմանագրերով։ (3 րոպե)

Շնորհակալություն պարոն նախագահ

Արմենակ Աբրահամյան

Արեւմտյան Հայաստանի Ազգային խորհրդի նախագահ