ԱՐԵՒՄՏՅԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆ — 1920-ի մայիսի 11-ին Թուրքիային Միջազգային խաղաղության պայմանագրի հանձնումը և Միացյալ Նահանգների Սենատի կողմից Արևմտյան Հայաստանի տարածքում Հայաստանի Հանրապետության դե յուրե ճանաչումը:

Թուրքիայի պատվիրակությանը Խաղաղության պայմանագրի ներկայացման արարողությունը տեղի է ունեցել երեքշաբթի օրը, ժամը 16:00-ին Փարիզում՝ Արտաքին գործերի նախարարությունում ՝ հայկական պատվիրակության ներկայությամբ, քանի որ նոր հայկական պետությունը հանդիսանում է Պայմանագրի կողմերից մեկը և կարիք կար լրացուցիչ արձանագրությունների:

Հիշեցնենք նախաբանում.

Հաշվի առնելով, որ հիմնական դաշնակից տերությունները Հայաստանը ճանաչել են որպես ինքնիշխան և անկախ պետություն:

1920-ի փետրվարին Լոնդոնի կոնֆերանսի ընթացքում նախապատրաստված և ավարտված 1920-ի Սան Ռեմոյի կոնֆերանսի շրջանակներում, պայմանագիրը 1920-ի մայիսի 11-ին ստորագրման ուղարկվեց Օսմանյան կառավարությանը:

Պայմանները, որոնք Դաշնակիցները Թուրքիային հանձնել էին պարոն Միլերանդի միջոցով, նախապես հայտնի էին: Դրանք խիստ էին, բայց արժանի  և դրանք կարող էին դեռ ավելի ծանր լինել, քանի որ խոսակցություններ էին գնում Կոստանդնուպոլիսը թուրքերից վերցնելու և այդպիսով հետ մղելու իրենց կառավարության նստավայրը դեպի Ասիա:

Ոչ ոք նրանց չի խղճում, այս ամենը նրանց մեղքերի մի չնչին քավությունն է հայերի և մյուս քրիստոնյա ժողովուրդների դեմ 1915 թվականին իրականացված կոտորածի դիմաց։ 

Այս դեպքերը Եռյակ Անտանտն որակեց, որպես մարդկության և քաղաքակրթության դեմ կատարված նոր հանցագործություններ, որոնք նրանք կատարել են սառնասրտորեն , հատկապես վերջին քսան տարիների ընթացքում։

Պրն. Միլերանդը նախագահում էր արարողությունը, պրն. Դը Ֆուքիերը՝ Արարողակարգի  պետը, ներկայացրեց Օսմանյան կայսրության պատվիրակներին: Դաշնակիցների անունից պարոն Միլերանդը նրանց տվեց Պայմանագրի նախագիծը: Իշխանությունները որոշում էին կայացրել, որ քննարկումները տեղի կունենան գրավոր, և Օսմանյան կառավարությանը կտրվի մեկ ամիս ՝ իր դիտարկումները հայտնի դարձնելու համար:

Թևֆիկ փաշան, ձեռքերը դողացնելով ձեռք բերված փաստաթղթից, որը նոր էր ստացել, պատասխանեց մի քանի բառ ՝ հուզմունքից ցրված ձայնով:

Պարոն Միլերանդը հետաձգեց հինգ րոպե տևած ժողովը։

http://www.western-armenia.eu/news/Actualite/2020/Le_Centenaire_de_la_Conference_de_San_Remo-17.04.2020.pdf

http://www.western-armenia.eu/news/Actualite/2019/Pourquoi_le_Centenaire_du_Traite_de_Sevres.pdf

http://www.western-armenia.eu/news/Actualite/2019/Les_Conditions_de_Constitution_et_de_Reconnaissance_de_lArmenie_Occidentale.pdf