Արարայի ճակատամարտ. Հայոց պատմության մոռացված էջեր

  • by Western Armenia, 26 Հունվարի, 2024 in Պատմություն
166 դիտում

1918 թվականի սեպտեմբերի 19-ին հայ զինվորների փոքրաթիվ, բայց խիզախ խումբը պատմություն կերտեց’ Պաղեստինի հյուսիսում գտնվող Արարայի ճակատամարտում հաղթելով շատ ավելի մեծ ու ուժեղ թշնամու ուժերին: Այս ճակատամարտը Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Մերձավոր Արևելքում դաշնակիցների վերջնական հարձակման մի մասն էր, որը հանգեցրեց Օսմանյան կայսրության փլուզմանը և տարածաշրջանի ազատագրմանը’ թուրքական տիրապետությունից: Ֆրանսիական բանակի կամավորական’ «Լեգիոն Արմենիեն» , Հայկական Լեգեոնի դրոշի ներքո կռված հայ զինվորները, դրսևորեցին  քաջություն, հմտություն և հավատարմություն,  այդ իսկ պատճառով  արժանացան իրենց դաշնակիցների և թշնամիների հարգանքին ու հիացմունքին: Սակայն նրանց սխրանքները մեծ մասամբ անտեսվել և մոռացվել են աշխարհի’ և նույնիսկ սեփական ազգի կողմից: Այդ պատճառով,  Western Armenia -TV-ին  նպատակ ունի որոշակի լույս սփռել Արարայի ճակատամարտի և հայոց պատմության և ինքնության համար պայքարի  նշանակության վրա:

Արևելյան Լեգեոնի կազմավորումը։

Արևելյան Լեգեոնը կազմավորվել է 1916 թվականին, Հայ ազգային պատվիրակության ջանքերի արդյունքում։  Այն քաղաքական կառույց էր ,որը ներկայացնում էր հայ ժողովրդի շահերը միջազգային ասպարեզում։ Պատվիրակությունը՝ հայ նշանավոր առաջնորդ՝ Պողոս Նուբար փաշայի գլխավորությամբ, ձգտում էր ապահովել Դաշնակից տերությունների, հատկապես Ֆրանսիայի և Բրիտանիայի աջակցությունն ու պաշտպանությունը, հայկական հարցի համար։ 

Հայկական հարցն արդարության և Հայերի դեմ իրականացրած ցեղասպանության ճանաչման պահանջն էր ‘ 1894-1923 թվականներին հաջորդող Oսմանյան կառավարությունների կողմից 2 միլիոն հայերի համակարգված բնաջնջումը: Պատվիրակությունը նաև հույս ուներ հասնել՝ հայկական պատմական հողերում անկախ հայկական պետության ստեղծմանը ,որոնք գտնվում էին թուրքական օկուպացիայի տակ։

Պատվիրակության դաշնակիցների բարեհաճությունն ու վստահությունը շահելու ուղիներից մեկը’ հայկական բանակ ստեղծելու առաջարկն էր, որը նրանց կողքին կպայքարի Կենտրոնական տերությունների, հատկապես Օսմանյան կայսրության և Գերմանիայի դեմ: 

Դաշնակիցները համաձայնեցին այս առաջարկին և արտոնեցին Արևելյան Լեգեոնի ձևավորումը՝ 4500 հայ կամավորներից բաղկացած գունդը, հիմնականում ցեղասպանությունը վերապրածներ, որոնք հավաքագրվել էին տարբեր երկրներից՝ Եգիպտոսից, Սիրիայից, Ֆրանսիայից և Միացյալ Նահանգներից: 

Հայկական  Լեգեոնը վերապատրաստվել և սարքավորվել է ֆրանսիացի զինվորականների կողմից և դրվել գեներալ Էդմունդ Ալենբիի հրամանատարության տակ՝ Եգիպտոսի էքսպեդիցիոն ուժերի (EEF) բրիտանացի գլխավոր հրամանատարը, որը Մերձավոր Արևելքում դաշնակիցների հիմնական ուժն էր:

Շարունակություն․․․

Western Armenia Tv-ի լրագրող Աշխեն Վիրաբյան