Քեսապի ինքնապաշտպանությունը և Ազգային միության ձևավորումը 1919 թվականին

  • by Editbeglari, 08 Հուլիսի, 2026 in Լուրեր
186 դիտում

1919 թվականի ամռանը, Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո, Քեսապի շրջանը հայտնվել էր լուրջ անվտանգության և հումանիտար ճգնաժամի առջև։ Պայըրի և Պուճագի թուրքմենական զինված խմբերի հարձակումներն ու թալանը վտանգում էին հայկական գյուղերի բնակիչների կյանքն ու ունեցվածքը, մինչդեռ տարածաշրջանում բացակայում էին պետական իշխանությունն ու կարգուկանոնը։

Ի պատասխան ստեղծված իրավիճակի՝ քեսապահայ կամավորական ջոկատները կազմակերպեցին ինքնապաշտպանություն։ Նրանք հետ մղեցին թուրքմենական զինված խմբերի հարձակումները, ապա հակագրոհ իրականացրին հարակից գյուղերի ուղղությամբ՝ ապահովելով սննդի պաշարներ սովի եզրին կանգնած Քեսապի բնակչության համար։ Ձեռք բերված ցորենն ու անասունները բաժանվեցին բնակիչներին՝ կանխելով զանգվածային սովը։

Նույն ժամանակահատվածում Մուստաֆա Քեմալի գլխավորությամբ Անատոլիայում ձևավորվում էր թուրքական ազգայնական շարժումը, որը պայքարում էր հայկական և հունական պետական կազմավորումների դեմ։ Այդ զարգացումները նոր սպառնալիքներ էին ստեղծում նաև Կիլիկիայի հայության համար։

Ստեղծված վտանգավոր պայմաններում Քեսապի բնակիչները գումարեցին ընդհանուր ժողով և որոշեցին հաստատել զինվորական իշխանություն ու ստեղծել Ազգային միություն։ Զինվորական ուժերի հրամանատար նշանակվեց Մովսես Շահբազյանը, իսկ Ազգային միությունը ստանձնեց վարչական, կրթական, դատական և հասարակական կյանքի կազմակերպման պատասխանատվությունը։

Այս քայլերը կարևոր դեր ունեցան Քեսապի հայ բնակչության ինքնակազմակերպման, անվտանգության ապահովման և ազգային դիմադրության գործում՝ դառնալով Կիլիկիայի հայության պատմության նշանակալի էջերից մեկը։