Գիրեսունի՝ Շապին Գարահիսար գավառում գտնվող Անկախության աղբյուրը պաշտոնական պատմագրության մեջ ներկայացվում է որպես 1927 թվականին կառուցված հանրապետական շրջանի կառույց։ Սակայն աղբյուրի ճարտարապետական մանրամասները վկայում են այլ պատմության մասին։
Կառույցը պահող վեց քարե սյուներից չորսը, իրենց ոլորուն զարդանախշերով, կրում են իոնական օրդերի, իսկ երկու հաստ սյուները՝ դորիական օրդերի առանձնահատկություններ։ Այս դասական ճարտարապետական տարրերը, ըստ հետազոտող Կարեն Քազանչիի ուսումնասիրությունների, կապված են 1915 թվականից հետո ավերված հայկական Սուրբ Աստվածածին տաճարի հետ։ Ենթադրվում է, որ աղբյուրի կառուցման ժամանակ օգտագործվել են եկեղեցու ապամոնտաժված քարերն ու ճարտարապետական հատվածները։
Աղբյուրի կենտրոնական հատվածում պահպանված ռազմական թեմատիկայով զարդաքանդակները՝ հրետանային արկերի, փամփուշտների և դափնեպսակների պատկերներով, հակադրվում են սյուների դասական ու եկեղեցական բնույթին՝ ստեղծելով պատմական հիշողության յուրահատուկ հակադրություն։
Կառույցը հետագայում ևս փոփոխվել է․ 1985 թվականին դրա վրա ավելացվել է երկլանջ տանիք՝ եռանկյունաձև ճակտոններով։ Այսպիսով, Անկախության աղբյուրը ներկայանում է ոչ միայն որպես ճարտարապետական կառույց, այլև որպես Շապին Գարահիսարի հայկական մշակութային ժառանգության պահպանված, վերափոխված և վերաիմաստավորված հետք։
Ճշմարտությունը մանրամասների մեջ է։