Արեւմտեան Հայաստանի Գյումուշհանեի նահանգի Մեսջիթլի գյուղի տարածքում գտնվող պատմական Այվալոս հայկական եկեղեցին և Պավրեզի մատուռը շարունակում են մնալ անտերության մատնված՝ չնայած այն հանգամանքին, որ դրանք գտնվում են պետական պահպանության տակ։ Տեղի բնակիչներն ու համայնքի ներկայացուցիչները պահանջում են անհապաղ սկսել պատմական հուշարձանների վերականգնումը։
Բյուզանդական ժամանակաշրջանից պահպանված սրբավայրերը տարիներ շարունակ չեն վերանորոգվել։ Եկեղեցու և մատուռի ներսում ու տանիքին աճած ծառերը վնասում են շինությունների պատերն ու հիմքերը, իսկ գանձ որոնողների անօրինական պեղումները զգալի ավերածություններ են պատճառել պատմական կառույցներին։
Մեսջիթլի գյուղի ղեկավար Օմյուր Քըլընչասլանը նշել է, որ ծառերի տարիքը հասնում է շուրջ 20–30 տարվա, ինչը վկայում է, որ հուշարձանների պահպանության հռչակումից հետո դրանց վիճակով գրեթե ոչ ոք չի հետաքրքրվել։ Նրա խոսքով՝ եթե շուտափույթ միջամտություն չլինի, եկեղեցին և մատուռը կարող են առաջիկա մի քանի տարիների ընթացքում ամբողջությամբ փլուզվել։
Տեղի բնակիչները կոչ են անում Թուրքիայի պատասխանատու կառույցներին ձեռնարկել վերականգնման աշխատանքներ՝ պահպանելու հայկական պատմամշակութային ժառանգությունը և այն ներառելու տարածաշրջանի մշակութային ու զբոսաշրջային զարգացման ծրագրերում։ Նրանք ընդգծում են, որ այս հուշարձանների պահպանումը կարևոր է ոչ միայն պատմական արդարության, այլև համամարդկային մշակութային ժառանգության պահպանման տեսանկյունից։