Վանի վարպետների ստեղծած արծաթե գավաթը՝ հայկական ոսկերչական արվեստի հազվագյուտ վկայություն

  • by Editbeglari, 28 Մայիսի, 2026 in Ժառանգություն
156 դիտում

1905 թվականի մայիսի 4-ին Վանում (Արևմտյան Հայաստան) վանեցի վարպետ Դիկրանի (Տիգրան) կողմից ստեղծված արծաթե գինու գավաթը համարվում է հայկական ոսկերչական արվեստի ուշագրավ օրինակներից մեկը։

Գավաթը պատրաստված է արծաթից՝ սևազարդման (սավատ) բարդ տեխնիկայով, որը բնորոշ էր Վանի հայ վարպետներին։ Ներքին մակերեսը և ոտքի որոշ մանրամասներ պատված են ոսկեզօծմամբ՝ ընդգծելով նրա բարձրարժեք արհեստագործական մակարդակը։

Արտադրանքի կենտրոնական մեդալիոնում պատկերված է Արևմտյան Հայաստանի Վասպուրական նահանգում գտնվող Սուրբ Բարդուղիմեոսի վանքը՝ հայկական հոգևոր ժառանգության կարևոր հուշարձաններից մեկը։ Գավաթի վրա նաև փորագրված է վանքի անվանումը հայերենով։

Կտորի հատակին պահպանվել են վարպետի բնօրինակ կնիքները՝ հայերեն և օսմաներեն լեզուներով, որոնք վկայում են արտադրության ժամանակի և հեղինակության մասին։

Այս գավաթը ոչ միայն կիրառական արվեստի նմուշ է, այլև պատմական հիշողության կրող՝ արտացոլելով Վանի հայ ոսկերիչների բարձր վարպետությունը և տարածաշրջանի մշակութային հարուստ ժառանգությունը։