1919–1920 թվականներին հայկական մանկատները բախվում էին ծանր համաճարակային հիվանդությունների, որոնք հատկապես վտանգավոր էին պատերազմից և տեղահանություններից հետո դժվար պայմաններում ապրող երեխաների համար։
Այս թեմային անդրադառնում է Կարին Շեշետյանը՝ «Ակօս» ամսագրում հրապարակվող «Խավարից դեպի լույս․ հայկական հաստատությունները արխիվային փաստաթղթերում» շարքի հեղինակներից։ Արխիվային վկայությունները ներկայացնում են այդ տարիներին հայկական մանկատներում տարածված համաճարակները և դրանց դեմ պայքարի դժվարությունները։
Նյութում անդրադարձ է կատարվում նաև Հայկական Կարմիր խաչի ստեղծման ուղղությամբ տարվող աշխատանքներին, որի նպատակներից էր պատերազմի և համաճարակների հետևանքով տուժած հայերին, հատկապես երեխաներին, աջակցություն ցուցաբերելը։
Այս պատմական փաստաթղթերը կարևոր պատկերացում են տալիս այն մասին, թե ինչ ծանր պայմաններում էին գործում հայկական մանկատները և ինչ ջանքեր էին գործադրվում երեխաների առողջությունն ու կյանքը պաշտպանելու համար։