Եվրոպան առաջ է տանում «Ալմա-Աթայի հռչակագիրը»

  • by Western Armenia, 02 Մարտի, 2024 in Քաղաքականություն
39 դիտում

«Երևանի և Բաքվի միջև խաղաղության պայմանագրի շուրջ աշխատանքները կարելի է ավարտել արդեն այս տարի»։ Այս մասին հայտարարել է Տոյվո Կլաարը՝ Հարավային Կովկասում և Վրաստանի ճգնաժամի հարցերով ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչը, Անթալիայում կայացած դիվանագիտական ​​ֆորումում, նշելով, որ Եվրամիությունը ներգրավված է՝ Հարավային Կովկասում կայունության և անվտանգության հաստատման գործընթացում։

«Պետությունների ղեկավարները պետք է պատասխանատվություն ստանձնեն և ստորագրեն համաձայնագիրը։ Երկար տարիներ աշխատելով  այս գործընթացի վրա, համոզված եմ, որ դրան կարելի է հասնել այս տարի։ Երկարաժամկետ խաղաղություն հաստատելու համար՝ անհրաժեշտ է հասնել համաձայնության, որն արդարացի կընկալվի բոլոր կողմերի կողմից։ Եվրոպայի վերջին հարյուր տարվա պատմությունը ցույց է տալիս հաղթողի կողմից պարտադրված խաղաղության նրբությունը, ինչպես նաև՝ հաշտեցման և ռազմական գործողությունների հաղթահարման նշանակալի առավելությունները», – ասել է եվրոպացի դիվանագետը:

Նրա խոսքով, Երևանի և Բաքվի համատեքստում անհրաժեշտ է հենվել արդեն իսկ կնքված պայմանագրերի վրա, այդ թվում՝ սահմանների սահմանազատումը՝ հիմնվելով Հայաստանի և Ադրբեջանի ԽՍՀ-ների միջև սահմանազատման գծերի վրա՝ 1991 թվականին Ալմա-Աթայի հռչակագրի ստորագրման պահին։ «Համաձայնագիրը պետք է ներառի սահմանի բացում՝ մարդկանց և ապրանքների տեղաշարժի համար, այդ թվում՝ հարավային Երևանի տարածքով, Բաքվի հիմնական մասից՝ Նախիջևան»:

Կլաարը նշել է, որ Եվրամիությունը մեծ նշանակություն է տալիս Թուրքիայի դերին, որը բացառիկ հնարավորություն ունի նպաստելու խաղաղությանը՝ բացելով սահմանները և վերականգնելով Հայաստանի հետ տրանսպորտային կապերը։ Նրա կարծիքով, խաղաղ կարգավորումը օգուտ կբերի ոչ միայն անմիջականորեն ներգրավված երկրներին, այլեւ ԵՄ երկրներին՝ ապահովելով Եվրոպայի, Կենտրոնական Ասիայի եւ Չինաստանի միջեւ տրանսպորտային միջանցքի հուսալիությունը։

«Նման քայլը Եվրամիությանը վստահություն կհաղորդի Եվրոպան Կենտրոնական Ասիայի և Չինաստանի հետ կապող տրանսպորտային միջանցքի անխափան աշխատանքի նկատմամբ։ Այս դեպքում, ԵՄ-ն նաև կկարողանա Հայաստանից դուրս բերել քաղաքացիական դիտորդական առաքելությունը, որը տեղակայվել էր՝ ցույց տալու համար ԵՄ ներգրավվածությունը տարածաշրջանում»,- ընդգծել է Կլաարը։

Եվրամիությունը շարունակում է ակտիվորեն առաջ տանել ռուսական օրակարգը և խորհրդային պայմանագրերը, այդ թվում՝ Արցախի վերաբերյալ Ստալինի որոշումը։ Պատճառները պարզ են՝ միայն Ալմա-Աթայի հռչակագրի հիման վրա’ ԵՄ-ն կարող է խոսել Ուկրաինայի, այդ թվում՝ Ղրիմի ամբողջականության մասին։ Այս մոտեցումը տարածելով հետխորհրդային բոլոր հակամարտությունների վրա և անտեսելով սեփական սկզբունքներն ու փաստաթղթերը’ Եվրամիությունը հիմք է ստեղծում Հայաստանի մասնատման և, ի վերջո,  կործանման համար:

Բացառությամբ, որ Ալմա-Աթայի արհեստական ​​հռչակագիրը հաշվի չի առնում, որ ցեղասպանություն է տեղի ունեցել Արևմտյան Հայաստանում 1894-1923 թվականներին, և հաշվի չի առնում ողջ Հայաստանի Հանրապետության տարածքային ամբողջականությունը՝ առանց հաշվի առնելու դրան նախորդող պայմանագրերն ու ճանաչումները, ինչը իրավական անհեթեթություն է։