Ալեւիները ցոյցի մասնակից եղան Մարաշի կոտորածի համար դեկտեմբերի 23-ին անիծելով

  • by Éditeur, December 12, 2017 in Քաղաքականութիւն
289 դիտում

Կիլիկիա Դեկտեմբերի 23-ին Մարաշի մէջ տեղի ունեցած կոտորածի կապակցութեամբ Ալեւի (Արեվի) հաստատութիւնները ներկայացուցին իրենց կեանքը: Ալեւի (Արեվի) Բեկաշիի ֆեդերացիան եւ Ալեւիներու (Արեւի) միութիւններու եվրոպական կոնֆեդերացիան մէկ շաբաթ առաջ կը մեկնի Մարաշ:

ՀԱՆՁՆԱԺՈՂՈՎ ՍՏԵՂԾՈՒԱԾ ԿՈՒՍԱԿՑՈՒԹՅԻՒՆՆԵՐՈՒ ԿԱՏԱՐՄԱՆ ՀԱՄԱՐ

ABF-ի նախագահ Մուիթթին Յըլդըզը խոսեցԱՒ PIRHA-ին Մարաշի հուշարձանի նախագիծի մասին: Անհասկանալի է մէկ շաբաթ առաջ, ընդհանուր նախագահներու, պատգամաւորներու եւ ալեւի կառոյցներու ղեկավարներու հետ միասին, Յալթերը նշածէ, որ Մարաշի մէջ ընդհանուր առմամբ 15 մարդ կը գտնուի, բացատրեց անոր պատճառը:

Մենք կայցելենք Ալեւի հարեւաններուն եւ կը ցանկանանք լսել իրենց խնդիրները: Ինչու չեն վերջանար, շեշտելով  որ անցեալի զոհն է, ինչու չեն գալիս հուշահամալիր: Մենք կը պատրաստուինք անոնց այցելել Ալեւի (Արեվի) թաղամասեր եւ կ’ուզընք լսել իրենց: Մենք ուրախ կ’ըլլանք իրենց հետ:

Մարաշի մէջ տեղակայուած Alevis-ի (Արեւի) տեղացիներուն ներգրաուելու նպատակով ստեղծուեցաւ հանձնաժողով: Բոլորը, ներառեալ մասնաճիւղերու նախագահները եւ ադմինիստրատորները, պէտք է ներգրաուեն:

Եվրոպայի մեր ընկերները կը միանան նաեւ որպէս կառավարման: Այս տարի Մարաշի հուշահամալիրը կ’ըլլայ Սիվասի հուշահամալիր: Մենք կը շարունակենք տան հանդիպումները, հրաուիրել մարդկանց, այցելել եւ հիշել քաֆֆի մէջ: Մէկ շաբաթ առաջ մենք Մարաշի մէջ եղանք նախագահներու եւ հանձնաժողովի անդամներու հետ »:

ՄԱՐԱՇԻ ՋԱՐԴԸ

1978 թուականին Մարաշի ալեւիներուն հարձակուելէ հետոյ ռասիստներու կողմէ պաշտոնական թիւերու համաձայն, 111 մարդ սպանուեցաւ եւ հարիւրաւոր մարդիկ վիրավորվեցան: 210 տուն, 70 աշխատատեղէր: Աւելի (Արեւի)  քան 804 մարդ դատի տուին: Մարաշի կոտորածի գործը տեւեց մինչեւ 1991 թուականը: Ամբաստանյալի թիւ 1 նախադասութիւնը եղած է Ökkeş Kenger, որը հետագաին վերցուց Շենդիլլի ազգանունը եւ պատգամաւոր էր: Դատապարտուածները մի քանի տարուայ դատավարութիւնէ ետք օգտուած են զեղչերէն եւ ազատ արձաուած: Ökkeş Şendiller- ը դեռեւս կը շարունակ է գոյատեւել որպէս կարեւոր գործիչ, երկրի իրավունքի լվացման գործին, փորձելով դիտարկել որպէս ոչ թէ կոտորածի զրպարտութիւն: Այսոր Մարաշի կոտորածի ֆայլը լուռ փակ է:

Ալեւիները (Արեւիները), որոնք կը բնակին Սուրիոյ հիւսիս-Արեւմտեան եւ Թուրքիոյ հարաւաին լեռնաին շրջաններուն, Թուրքիոյ պաշտոնապէս կը համարէ իսլամի շիա ուղղութեանը պատկանող համայնք: Մինչդեռ մի շարք Ալեւիններու (Արեւիներու), կողմէ այս տեսակէտը ընդունուած չէ:

Կը հիշեցնենք, որ 1920 թուականի Օգոստոս 4-ին Ֆրանսիոյ հովանավորութեան ներքոյ Ադանայի մէջ հռչակուեցաւ Կիլիկիոյ անկախ հանրապետութիւն: Սակայն 1921թուականին Հոկտեմբեր 20-ին Ֆրանսիոյ եւ քեմալական Թուրքիոյ միջեւ կնքուած Անկարայի պայմանագիրով  ոտնահարուեցան Կիլիկիոյ ողջ բնակչութեան իրավուքնները: Այս պայմանագիրով ֆրանսիացիները 1922 թուականին Յունուարի 5-ին թուրքերուն հանձնեցին Ադանայի նահանգը եւ հեռացան: Նոր կոտորածի սպառնալիքը ստիպեց Կիլիկիոյ 150 հազար հայերուն վերստին տեղահանուիլ ու գաղթել Սիրիա, Լիբանան, Հունաստան և այլ երկիրներ:

 

KILIKYA – Maraş Katliamı’nın 39. yılında Alevi kurumları 23 Aralık’da Maraş’a giderek yaşamını yitirenleri anacak. Avrupa’dan ve Türkiye’den Alevi kurum başkanları Maraş’a bir hafta önceden giderek halkla görüşüp, anmaya davet edecekler. 

Alevi (Arevi) kurumları, Maraş Katliamı’nda hayatını kaybedenleri 23 Aralık’da Maraş’da anacak. Alevi (Arevi) Bektaşi Federasyonu ve Avrupa Alevi (Arevi) Birlikleri Konfederasyonu öncülüğünde anmadan bir hafta önce Maraş’a gidilecek.

MARAŞ’TA ALEVİLERİ ANMAYA KATMAK İÇİN KOMİSYON OLUŞTURULDU

Maraş anması planlamasına ilişkin ABF Genel Başkanı Muhittin Yıldız, PİRHA’ya konuştu. Anmadan bir hafta önce genel başkanlar, yardımcıları ve Alevi kurum başkanlarıyla birlikte toplam 15 kişinin Maraş’da olacağını söyleyen Yıldız, bunun sebebini şöyle açıkladı:

“Alevi (Arevi) mahallelerine misafir olup, onların sorunlarını dinlemek istiyoruz. Geçmişten bugüne kadar niçin katliam anmasına sahip çıkmıyorlar, neden anmalara gelmiyorlar? diye onlarla gönüldaşlık yapacağız. Maraş’ın Alevi (Arevi) yerlisini anmaya katmak için bir komisyon oluşturuldu. Şube başkanları ve yönetimleri olmak üzere bütün herkesin katılması gerekiyor. Avrupa’daki arkadaşlarımız da yönetim olarak katılacaklar. Bu yılki Maraş anması bir Sivas anması gibi olacak. Önceden gidip ev toplantısı yapacağız, kahvelerde insanları ziyaret edip anmaya davet edeceğiz. Bir hafta önce başkanlar ve komisyondaki arkadaşlarla birlikte Maraş’ta olacağız.”

“MARAŞ UNUTULMAYA YÜZ TUTULAN BİR ŞEHİR OLARAK GÖRÜLÜYOR”

Maraş’ta bir anma yapılacağını söyleyen Yıldız, “OHAL ile yasakların gittikçe artması sebebiyle ciddi anlamda Maraş unutturulmaya doğru gidiliyordu” dedi.

Yıldız, “Maraş’ta bir Sivas’taki gibi bir anma olmalı. Çünkü Maraş gidilerek unutulmaya yüz tutulan bir şehir olarak görülüyor. Onların maneviyatını güçlendirmek, onlara destek olmak ve yerel halkla olan kopuklukları giderip onlarla birlikte olmak için gideceğiz” ifadelerini kullandı.

ABF Genel Başkanı Muhittin Yıldız, Maraş anmasına katılım çağrısında bulunarak, “Bu dönem yapacağımız Maraş anmalarında geçmişimize sahip çıkmalıyız. Maraş unutulmaya yüz tutulurken tekrar Maraş’ı canlandıracağız. Tün canları Maraş’a anmaya bekliyoruz” diye konuştu.

MARAŞ KATLİAMI

1978’de Maraş’ta ırkçıların Alevilere saldırısı sonucu resmi rakamlara göre 111 kişi öldü, yüzlerce kişi yaralandı. 210 ev, 70 işyeri tahrip edildi. 804 kişi hakkında dava açıldı. Maraş Katliamı davası 1991 yılına kadar sürdü. Davanın 1 No’lu sanığı sonradan Şendiller soyadını alan ve milletvekili olan Ökkeş Kenger’di. Mahkum olanlar yıllar süren yargılamadan sonra indirimlerden yararlandı ve serbest kaldılar. Ökkeş Şendiller hâlâ katliamın sanığı değil, tanığı olarak belletilmeye çalışılarak, ülke sağının aklanması operasyonunda önemli bir figür olarak varlığını koruyor. Bugün ise Maraş Katliamı dosyası sessizce kapatılmış bulunuyor.

Hatırlatma: 4 Ağustos 1920 tarihinde Fransa’nın desteğiyle Adana’da bağımsız bir Kilikya Cumhuriyeti kuruldu. Fakat 20 Ekim 1921 tarihinde Fransa ile Kemalist Türkiye arasında imzalanan Ankara antlaşmasıyla Kilikya halkının hakları ayaklar altına alındı. Bu antlaşmayla Fransızlar, 5 Ocak 1922 tarihinde Adana vilayetini Türklere teslim ederek uzaklaştılar. Yeni katliamların tehdidi altında 150 bin Kilikya Ermenisi yerlerinden edilerek Suriye, Lübnan, Yunanistan ve diğer yerlere tekrardan sürüldüler.