Արդեօ՞ք  Ռուսաստանը ճանչցած է Հայերու դէմ իրականացուած ցեղասպանութիւնը

  • by Western Armenia, March 06, 2024 in Քաղաքականութիւն
60 դիտում

Հայերու դէմ իրականացուած ցեղասպանութեանն առնչուող իրաւական հետազոտութիւններու իրականացման անհրաժեշտութիւնը հայ իրականութեան առջեւ ծառացած ամէնէն լուրջ մարտայրաւերներէն մէկն է:  Տարատեսակ առարկայական եւ ենթակայական պատճառներաւ երկար տարիներ Հայերու դէմ իրականացուած ցեղասպանութեանն առնչուող հիմնահարցեր դիտարկուած են հիմնականը պատմական փաստերու վերլուծութեան լոյսի ներքոյ, ինչը թոյլ չի տուած բացայայտիլ ու գնահատիլ ցեղասպանութիւնն երեւոյթի ու ատոր հետեւանքներու բոլոր բաղկացուցիչներու փոխկապակցուած էութիւնն ու բովանդակութիւնը: 

Հայերու դէմ իրականացուած ցեղասպանութեան  զոհերու ոգեկոչման 109-րդ արարողութիւնը պարզապէս թիվ չէ։ 

Այն անպատկառութեան, ամբարտաւանութեան, ատելութեան սահմանագիծն է մարդասպաններու ժառանգներու, բռնաւորներու ու դիակապուտներու, ինչպէս նաեւ այն պետութիւններու եւ մարդոց, որոնք կ՚աշխտէին անտեսիլ այդ սոսկալի ողբերգութիւնը, կամ, ինչն աւելի վատ է, դիմակայիլ եւ ժխտիլ այն փաստերը, որոնք արեամբ են գրանցուած պատմութեան յուշատախտակներու վրայ: 

Այս ֆոնին, սակայն, ռուս քաղաքական գործիչներու եւ հասարակութեան հայացքները էապէս չեն փոփոխուած` թողնելով ցեղասպանութեան թեման հէնց հայերուն: Իսկ թուրքամէտ ոյժերու ջանքերը` Հայերու ցեղասպանութեան ժխտման առումով, ընդհակառակը, ոյժեղացած են, ինչին վրայ  հանրութիւնը կը նախաընտրէ փակիլ աչքերը: Հիմնական ուղերձը. «Մենք ցեղասպանութեան խնդիրին միջոցով չենք ցանկնար բարդացնիլ միջազգային յարաբերութիւնները, քանզի բարձրացնելով այն, մենք կվիրաւորենք Ռուսաստանին տարածքը բնակուող ատրպէյճանցիներու եւ թիւրքերու զգացմունքները»: 

Այսօր կրնանք փաստիլ, որ մօտնալով հայերու դէմ իրականացուած  ցեղասպանութեան զոհերու ոգեկոչման 109-րդ տարելիցին, աւելի ոժեղ կը դառնար թիւրքամէտ լոբբիի ճնշումը ռուս պաշտօնեաներու եւ հանրութեան վրայ: 

Նման հանդուրժողականութեան ջատագովներուն արժէ յաճախ յիշեցնիլ, որ մենք կ՚ապրենք իրաւական միջավայրին մէջ, որտեղ գոյութիւն ունին Ռուսաստանի Դաշնութեան Ժողովի Պետդումային դիմումի յայտարարութիւններու ստոյգ ձեւակերպումները 1995թ. 14 Ապրիլ, որոնք 1895-1922 տարիներու իրադարձութիւնները կ՚որակաւորեն որպէս Հայերու դէմ իրականացուած ցեղասպանութիւն Արեւմտեան Հայաստանին մէջ:

Յարկ է յիշեցնիլ, որ 1917-ի յեղափոխութենէ ետք, երբ պայքարն Անտանտին դէմ, ինչպէս նաեւ Կովկասին խորհրդայնացման գաղափարը հանգեցոյց Խորհրդային Ռուսաստանի եւ քեմալական Թիւրքիոյ միութեանը: Այս միութեան արդիւնքները խաթարեց Սեւրին յաշտութեան պայմանագիրին ճանաչումը, արդիւնքն եղաւ գիշատիչ Ալեքսանդրապոլին պայմանագիրը եւ Հայաստանի յետագայ արագ խորհրդայնացումը: Չնայած անոր, որ Խորհրդային Ռուսաստանի կառավարութիւնը չճանչցաւ Ալեքսանդրապոլին պայմանագիրը, սակայն Մոսկուային, ապա Կարսին պայմանագիրով Խորհրդային Ռուսաստանի այն ժամանակուա կառավարութիւնը եւ ատոնց դրածոները Խորհրդային Հայաստանէն, ըստ էութեան, աւարտեցին Հայաստանին բաժանումը, նուիրելով Թիւրքիոյին՝ տալով աւելի քան 100,000 կմ², իսկ Բաքուին մօտ՝ 30,000 կմ² տարածք եւ տալով Բաքուի իրաւասութեան ներքոյ հայաբնակ Նախիջեւանը եւ Արցախը։ 

Ասանկ էր, երբ Խորհրդային իշխանութիւնը նոր արհեստական կազմաւորմանը ​​ նուիրեց պետականութիւն՝ տալով ատոր օտար անուն` Բաքու, նուէր տալով նաեւ հայաբնակ Արցախը: Ինչին հետեւանքով  սկսաւ Արցախեան պատերազմները: 

Ասանկ էր 1988-ի Սումգայիթին եւ 1990-ին Բաքուին մէջ, 2020-2023-երուն Արցախին մէջ, երբ ռուսական իշխանութիւնները թոյլ տուին հայերու էթնիկ զտումներ կատարիլ: 

Ատանկ էր  1991-ի Արցախին մէջ  «Օղակ» ռազմական գործողութեան ատեն, երբ խորհրդային բանակը բացայայտօրէն աջակցեց կատարիլ Բաքուի  էթնիկ զտումները հայկական գիւղերու մէջ։ Եւ ժամանակակից Ռուսաստանը միշտ չէ, որ իրեն ճիշտ կը պահէ իրենց դարաւոր ընկերոջ հանդէպ, իրենց ներկայացուցիչներու միջոցով ընելով յայտարարութիւններ, կամ ալ հայերու յակառակորդներուն զէնք վաճառելով: 

Շարունակելի․․․

Western Armenia TV-ի լրագրող Աշխեն Վիրաբյան

Նիւթի համար աղբիւր է ծառայած ։ 

https://www.academia.edu/869608/%D5%84%D5%B8%D5%BD%D5%AF%D5%BE%D5%A1%D5%B5%D5%AB_16_03_1921_%D5%A5%D6%82_%D4%BF%D5%A1%D6%80%D5%BD%D5%AB_13_10_1921_%D5%BA%D5%A1%D5%B5%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%A3%D6%80%D5%A5%D6%80%D5%AB_%D5%AB%D6%80%D5%A1%D5%BE%D5%A1%D6%84%D5%A1%D5%B2%D5%A1%D6%84%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6_%D5%B0%D5%A5%D5%BF%D5%A5%D6%82%D5%A1%D5%B6%D6%84%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8_%D5%80%D5%A1%D5%B5%D5%A1%D5%BD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB_%D5%B0%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D6%80_Treaties_of_Moscow_and_Kars_Political_and_Legal_Consequences_for_Armenia_