«Այսօր, երբ հայոց պետականութեան գոյութեան հիմքերը կը սասանուին, գլխաւոր եւ անհետաձգելի հրամայականը մէկ է՝ սթափիլ եւ համազգային կամքով միաւորուիլ։ Հայաստանի Հանրապետութեան ազգային-պետական շահերու պաշտպանութիւնը թրքամէտ եւ զիջողական տարրերէն այլեւս պարզ քաղաքական խնդիր մը չէ, այլ մեր տեսակի ինքնապաշտպանութեան եւ գոյատեւման բնազդի հարց։

Պարտուողականութեան եւ յանձնուողականութեան այս կործանարար ընթացքը կասեցնելու, Հայաստանի Հանրապետութեան միջազգային հեղինակութիւնը վերականգնելու միակ ծանրակշիռ խաղաթուղթը Արցախի Հանրապետութեան տարածքէն ապշերոնեան վարչակարգի գլխակեր զօրամիաւորումներու դուրս բերումն է։ Ասիկա պատմական եւ իրաւական արդարութեան վերականգնում մըն է, որ կարելի է իրագործել միայն հետեւեալ յստակ նախապայմաններուն պարագային․

1. Ազգային կառավարութեան կազմաւորում եւ ոգիի յեղափոխութիւն

Ներկայիս կործանարար, զիջողական ուղեգիծին անհապաղ կասեցումը կը պահանջէ իշխանափոխութիւն եւ իսկական Ազգային Համաձայնութեան կառավարութեան կազմաւորում։

Միջազգային օրինակ․ 1939-1940 թուականներու Ձմեռային պատերազմի օրերուն Ֆինլանտա, յայտնուելով ԽՍՀՄ-ի ահռելի ճնշման տակ, կրցաւ կազմաւորել Ազգային Համաձայնութեան կառավարութիւն եւ Ռիստօ Ռիւթիի ու Մարշալ Մաներհէյմի առաջնորդութեամբ համախմբել ազգին ամբողջ ներուժը՝ պահպանելով երկրի անկախութիւնը թշնամիին բացարձակ գերակայութեան պայմաններուն մէջ («Մաներհէյմի գիծը» դարձաւ ազգային կամքի խորհրդանիշ)։

2. Բանակի տեխնոլոգիական գերմակարդակ եւ ռազմավարական դաշինքներ

Հայոց բանակի հրատապ վերազինումը պէտք է հասցուի տեխնոլոգիական գերմակարդակի՝ ռազմարուեստի նորագոյն պահանջներուն համապատասխան։ Անվտանգային նոր համակարգը պէտք է կառուցուի ինչպէս սեփական ուժերու բացարձակացման, այնպէս ալ ընդհանուր աշխարհաքաղաքական շահեր ունեցող ռազմավարական գործընկերներու (Իրան, Հնդկաստան, Չինաստան եւ այլն) հետ խորքային համագործակցութեան վրայ։

Միջազգային օրինակ․ Իսրայէլ պետութիւնը, շրջապատուած ըլլալով թշնամական միջավայրով, իր ստեղծման առաջին իսկ օրէն խաղադրոյքը կատարեց ռազմա-տեխնոլոգիական բացարձակ գերակայութեան (Qualitative Military Edge) վրայ՝ միաժամանակ կառուցելով ճկուն ռազմավարական յարաբերութիւններ արտաքին աշխարհի հետ, ինչ որ թոյլ տուաւ յաղթանակներ տանիլ բազմակի գերազանցող ուժերու դէմ։

3. Տնտեսական անվտանգութիւն եւ ռազմավարական կառոյցներու ազգայնացում

Պետութեան հիմքը տնտեսական ինքնաբաւութիւնն է։ Բոլոր ռազմավարական նշանակութեան կառոյցներու եւ ենթակառուցուածքներու ազգայնացումը (պետական վերահսկողութեան տակ առնելը) անվտանգութեան գլխաւոր երաշխիքն է, որ պիտի չարտօնէ օտար հարուածներուն կաթուածահար ընել մեր թիկունքը։

4. Արցախի հարցի միջազգայնացում եւ իրաւական պատնէշ

Ազատագրման եւ արցախահայութեան հաւաքական, ապահով վերադարձի հարցը պէտք է դառնայ Արեւելեան Հայաստանի արտաքին քաղաքականութեան թիւ մէկ, անփոփոխ առաջնահերթութիւնը։ Այս պայքարին մէջ մեր ուղենիշը պէտք է ըլլայ Արեւմտեան Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահ Արմենակ Աբրահամեանի կողմէ Մարդու իրաւունքներու եւրոպական դատարանին եւ միջազգային ատեաններուն մէջ տարիներ շարունակ մղուած հետեւողական իրաւական եւ քաղաքական պայքարի հարուստ փորձը։ Միջազգային իրաւունքի գործիքակազմին տիրապետումն ու անոր անզիջում կիրառումը մեր հզօրագոյն վահանն է։

Միջազգային օրինակներ․

• Քուէյթի նախադէպը (1990-1991 թթ.)․ Իրաքի կողմէ ամբողջական բռնագրաւումէն ետք, Քուէյթի վտարանդի կառավարութիւնը եւ դիւանագիտութիւնը միջազգային ատեաններուն մէջ (ՄԱԿ եւ այլն) հարցին անդադար միջազգայնացման շնորհիւ հասան անոր, որ կազմաւորուեցաւ միջազգային դաշինք մը, որ ազատագրեց երկիրը։
• Կիպրոսի Հանրապետութիւն․ 1974 թուականի թրքական բռնագրաւումէն ի վեր, Կիպրոս երբեք չհրաժարեցաւ իր տարածքներու ազատագրման օրակարգէն եւ ՄԻԵԴ-ի վճիռներով («Կիպրոս ընդդէմ Թուրքիոյ» յայտնի գործը) ամրագրեց բռնագաղթուածներու իրաւունքներն ու Թուրքիոյ պատասխանատուութիւնը՝ կանխելով բռնագրաւման միջազգային օրինականացումը։

Թրքական եաթաղանի, պատմական նենգափոխումներու եւ աշխարհաքաղաքական կլանման դէմ ոչ մէկ օտար դեղատոմս գոյութիւն ունի։ Մեր միակ փրկութիւնը սեփական ուժերուն հաւատալն է, պետականութեան բարձրագոյն գիտակցութիւնը եւ ազգային, յաւերժական արժէքներու շուրջ անհապաղ ու անձնուէր համախմբումը։

Ինչպէս պիտի պատգամէր հայոց մեծ գաղափարախօսը․ «Ուժն է որ իրաւունք կը ծնի, եւ միայն ազգային ոգիի արթնացումով կը կերտուի յաղթանակող հայրենիքը»։