Խօսքի ազատութեան պատմութիւնը ցոյց կու տայ, որ ինքնակալ եւ ամբողջատիրական իշխանութիւնները յաճախ կը սահմանափակեն այն գաղափարներն ու պատմական տեսակէտները, զորս կը նկատեն իրենց իշխանութեան սպառնալիք։ Տարբեր ժամանակաշրջաններու ընթացքին արգիլուած են գիրքեր, գրաքննութեան ենթարկուած են հրապարակումները, իսկ անցանկալի հեղինակներու գործերը հեռացուած են գրադարաններէն ու գրախանութներէն։
Յօդուածին մէջ կը նշուի, որ ժամանակակից Հայաստանի մէջ եւս սահմանափակումներու խնդիր գոյութիւն ունի, մասնաւորաբար՝ պատմական ձեւակերպումներու եւ տեղանուններու շուրջ։ Հեղինակին պնդմամբ՝ Ատրպէյճանի համար անցանկալի են «Արցախ», «Արարատ», «ցեղասպանութիւն», «Սարդարապատ» եւ այլ բառեր ու պատմական հասկացութիւններ, որոնք կը ներկայացուին որպէս «ռեւանշիստական»։
Հեղինակը կը պնդէ, որ նման մօտեցումը կը սահմանափակէ պատմական յիշողութեան եւ խօսքի ազատութեան շրջանակը՝ յատկապէս կրթական եւ հանրային ոլորտներուն մէջ։