Լուսանկարին մէջ Human Rights Watch-ի կողմէ 2020-ին արձանագրուած՝ Ապշերոնեան վարչակարգի զաւթիչ զօրքերու կողմէ Շուշիի քաղաքացիական եւ բնակելի տարածքներու աւերման վկայութիւնն է։
Շուշիի մէջ Արցախ-Ապշերոնեան հարիւրամեայ պատերազմի 44 օրուան ընթացքին աւերուած այս առանձնատունը, ըստ Գէորգ Հայրապետեանի, Գիւլվարդ Աթայեանի, Լիւպա Նալպանտեանի, Նուէր Մելքումեանի, Նունէ Շահրամանեանի, Լենորա Առստամեանի եւ այլոց վկայութիւններուն, եղած է N1 միջքաղաքային փոխադրութեան վարորդ Ժորիկի տունը՝ «Վաղուհասեցի Ժորիկի տունն ա», ինչպէս ճշտած է Յակոբ Ազիզեան։
Այս վկայութիւնները կը փոխեն լուսանկարին պատմական նշանակութիւնը։ Ապշերոնեան ուժերու ռմբակոծութեան հետեւանքով քանդուած պատերը, փլած տանիքը եւ բեկորները եղած են այն առանձնատունը, ուր բազմազաւակ ընտանիքի հայր Ժորիկը ապրած է։ Տունը կապուած եղած է անոր ընտանիքին, աշխատանքին, յիշողութիւններուն եւ Շուշիի մէջ իր բնակութեան պատմութեան հետ։
Այս լուսանկարը պէտք է դիտել ոչ միայն իբրեւ պատերազմի տեսարան, այլեւ իբրեւ քաղաքացիական գոյքի աւերման վաւերագրական վկայութիւն։
Միջազգային մարդասիրական իրաւունքի առանցքային սկզբունքներէն մէկը տարբերակման սկզբունքն է․ զինուած հակամարտութեան կողմերը պարտաւոր են տարբերակել քաղաքացիական անձերը եւ ռազմական նպատակները, ինչպէս նաեւ քաղաքացիական եւ ռազմական նշանակութեան առարկաները։ Քաղաքացիական առարկաներու դէմ ուղղուած յարձակումները արգիլուած են, եթէ տուեալ առարկան ռազմական նպատակ չի հանդիսանար։
Աւելին՝ նոյնիսկ ռազմական նպատակի դէմ ուղղուած յարձակման պարագային պէտք է պահպանել համաչափութեան եւ նախազգուշական միջոցներու կանոնները։ Անհրաժեշտ է հաշուի առնել ակնկալուող վնասը քաղաքացիական բնակչութեան եւ գոյքին եւ ձեռնարկել իրագործելի միջոցներ՝ զանոնք պաշտպանելու համար։
Այսինքն՝ պատերազմի պայմաններուն մէջ քաղաքացիական տունը ինքնաբերաբար չի կրնար օրինական թիրախ դառնալ միայն այն պատճառով, որ կը գտնուի հակամարտութեան գօտիին մէջ։
Նիւթը ամբողջութեամբ`