Ո՞վ կարող է պաշտպանիլ Բաքու հայերու իրաւունքները, յատկապէս եթէ անոնք բանտին մէջ են․ BBC

  • by Western Armenia, December 05, 2023 in Քաղաքականութիւն
145 դիտում

Ադրբեջանական բանտին մէջ տասնեակ հայեր կան, որոնք ձերբակալուած կամ գերեւարուած են 2020 թուականի Արցախեան  պատերազմէն ետք։ Ինչո՞ւ ադրբեջանցի իրավապաշտպանները չեն պաշտպանէ հայերը. Ինչէ՞ն կախուած է  անոնց վերադարձը։ Այս եւ այլ հարցերուն մենք փորձած ենք պատասխանիլ, կը գրէ BBC-ն։

Թէ կոնկրետ քանի հայ կա ադրբեջանական բանտերը, յայտնի չէ։ Անոնց թիվը կան զինւորականներ (ադրբեջանական լրատուամիջոցները անոնց յաճախ ահաբեկիչներ կ՚անուանեն), քաղաքացիական անձինք, ինչպէս նաեւ չճանաչուած Արցախին Հանրապետութեան ղեկավարութեան անդամներ։ Կ՚ենթադրուի, որ իրավիճակն ամէնաբարդն է ռազմագերիներուն համար։ Հայ իրաւապաշտպաններն կ՚ըսեն, որ զինւորներէն շատերը զոհուած են գերութեան մէջ։ Բացի այդ, Հայաստանը չի յաւտար, որ Բաքու կա ընդամէնը 33 հայ զինւորական։ Հայկական տուեալներով՝ 2023 թուականի գարնան դրութեամբ ատոնք 100-էն աւելի են։ BBC-ի այն հարցին, թէ քանի հայ կը պահուի Բաքու, ոչ երկրի գլխաւոր դատախազութիւնը, ոչ ալ արտաքին գործերու նախարարութիւնը չեն արձագանքեր։

Հայաստանին ԱԳՆ-ն եւ օմբուդսմէնը նոյնպէս չեն արձագանքած մեր խնդրանքները:  Կարմիր խաչին միջազգայի կոմիտէն իր պատասխանը յրաժարուէր նշիլ թիւերը։

Այսօր ադրբեջանական բանտերը հայ զինւորներու առողջական վիճակը կը վերայսկուի միայն Կարմիր խաչին միջազգային կոմիտէի կողմէն։ ԿԽՄԿ-ն BBC-ին ըսած է, որ այս դիտարկումներու արդիւնքները եւ անոնց առաջարկութիւնները, իրենց սեփական ընթացակարգին համաձայն, կրնան փոխանցուիլ միայն կալանաւորած կողմի, այսինքն Բաքուի իշխանութիւններուն: BBC-ն փորձած է զրուցիլ Բաքու դատուած հայ զիւվորներուն փաստաբաններուն հետ։ Սակայն հրապարակման պահին ինը փաստաբաններէն ոչ մեկին հետ կապ հաստատել յաջողուած է: Նիդեռլանդները բնակուող Արիֆ եւ Լեյլա Յունուսները այն քիչ բաքուեցի իրաւապաշտպաններէն են, որոնք կը յետեւեն Բաքու հայ զինւորներուն դատաւարութիւններուն։

Անոնց խօսքով՝ ռազմագերիներու դատավարութիւններն կ-ընթանան խախտումներով։ Մասնաւորապէս, բանտարկեալները յնարաւորութիւն չունին կապ հաստատիլ հարազատներուն հետ, իսկ դատավարութիւններն կ՚անցնին դռնփակ, եւ լրագրողները չեն կրնա պարզիթ, թէ ինչ կը կատարուի դատարանին դահլիճը:

Միեւնոյն ժամանակ ԿԽՄԿ-ն կը պնդէ, որ պարբերաբար կ՚այցելէ հայ կալանաւորները, այդ թիվը՝ անոնց ընտանիքներուն հետ կապ պահպանելու համար։ Անոնք կրնան յաղորդակցուիլ հեռախօսազանգերու, նամակներու եւ նախապէս ձայնագրուած տեսանիւթերուն միջոցով: