Позиция Евросоюза относительно решения Армянского Вопроса (Часть 1)

  • by Éditeur, 16 декабря, 2016 in Правительство
505 просмотры
Позиция Евросоюза относительно решения Армянского Вопроса, естественно, как и европейских стран, входящих в состав ЕС, до недавнего времени выражалась в рамках, определяемых содержанием статей Резолюции Европейского парламента «О политическом решении Армянского Вопроса» от 18 июня 1987 г. [1].   Словосочетание «до недавнего времени» использовано нами из тех соображений, что в последнее время по этому вопросу могли появиться новые позиции. А если их нет еще, то наша задача — добиться того, чтобы появились новые позиции Европейского парламента (и не только Европейского) в интересах окончательного и полного решения Армянского Вопроса.   В решениях европейских государств օ признании и осуждении Геноцида армян, вопросы возмещения, в основном, не отмечаются. В отличие от европейских государств, например, обе палаты парламента Боливии, не ограниченной рамками формулировок Европарламента, выражая безоговорочную поддержку армянскому народу, кроме признания и осуждения Геноцида армян, выдвигают также требование возмещения [2].   В вышеупомянутой резолюции Европейского парламента европейская концепция по политическому решению Армянского Вопроса изложена следующим образом: а) организованные турецким правительством массовые преступления, совершенные против армянского народа в 1915-1917 гг., квалифицируются как геноцид в соответствии с Конвенцией ООН «О предупреждении преступления геноцида и наказании за него» (9 декабря 1948 г.); б) несмотря на то, что геноцид имел место, современная Республика Турция никакой другой ответственности за содеянное не несет, кроме презнания геноцида, в) статус решения Армянского Вопроса понижен и приравнен к правам меньшинств и их реализации в Республике Турция.   В первом абзаце статьи 2 резолюции Европейского парламента написано: «Европейский парламент ... считает, что трагические события 1915—1917 гг., связанные с армянами, проживавшими на территории Оттоманской империи, означают геноцид в соответствии с определением Конвенции «О предотвращении преступления геноцида и наказании за него», принятой Генеральной Ассамблеей ООН 9 декабря 1948 г.».   Во втором абзаце статьи 2 резолюции Европейского парламента написано: «Европейский парламент ... отмечает одновременно, что современная Турция не может считаться ответственной за трагедию, пережитую армянами Османской империи, и решительно подчеркивает, что признание этих исторических событий как геноцид не может служить поводом для каких-либо политических, правовых или материальных требований в отношении современной Турции».   5-ая статья резолюции понижает уровень решения Армянского вопроса до прав меньшинств: «Ввиду имевшей место трагедии [армянского народа] присоединяется к его желанию развивать свою национальную самобытность, обеспечить гарантию своих прав как меньшинства и беспрепятственно пользоваться правами человека и гражданина в соответствии с положениями, определенными Европейской конвенцией по правам человека и соответствующими протоколами к ней».   То есть, все сводилось к диалогу и правам меньшинств-армян и других народов в Республике Турция, как указано также в 3-й и 4-й статьях резолюции: «3. Призывает Совет добиться от нынешнего Турецкого правительства признания геноцида, совершенного против армян в 1915—1917 гг., и способствовать установлению политического диалога между Турцией и представителями армян;
  1. Считает, что отказ нынешнего Турецкого правительства признать геноцид армянского народа, совершенный младотурецким правительством, его нежелание применить принципы международного права в том, что касается расхождения во мнениях с Грецией, сохранения турецких оккупационных сил на Кипре, и отказ признать существование курдского вопроса, наряду с отсутствием в стране истинной парламентской демократии и неуважением индивидуальных и коллективных свобод, в особенности, свободы вероисповедания, являются непреодолимым препятствием для рассмотрения вопроса о возможности вступления Турции в Сообщество».
  Нелишне сказать, что эта резолюция, принятая 18 июня 1987 г., не соответствует политико-правовому содержанию и принципам решения Армянского Вопроса, особенно, если иметь ввиду, что по решению Армянского Вопроса в 1918-20 годах уже приняты резолюции, в том числе: Декрет Правительства России (СНК) «О Турецкой Армении» («О Западной Армении», 11 января 1918 г.); де-факто (de facto) признание независимости Государства Армения во время Парижской конференции со стороны Верховного Совета Союзных государств (19 января 1920 г.); де-юре (de jure) признание независимости Государства Армения со стороны Верховного Совета Союзных государств (11 мая 1920 г.); подписание Севрского Мирного договора (10 августа 1920 г.); Арбитражное решение 28-го Президента США Вудро Вильсона относительно границ между Арменией и Турцией (22 ноября 1920 г.) и другие решения, которые впоследствии европейскими государствами и их структурами игнорировались и предавались забвению [3].   Более того, в наше время, когда мы сравниваем Резолюцию Европейского парламента «О политическом решении Армянского Вопроса» с «Протоколом о развитии двусторонних отношений между Республикой Армения и Турецкой Республикой», убеждаемся, что протокол в точности повторяет формулировки резолюции и в правовом, политическом и содержательном смысле составляет его продолжение [4].   Таким образом, исходя из этих фактов, надо сказать, что те армянские структуры и организации, которые претендуют на защиту прав армян в сотрудничестве с Европарламентом или другими европейскими структурами, должны четко представлять, что эти организации не представляют реальную картину защиты прав армян и, соответственно, должны знать, что имеют задачу изменения позиции Европарламента и других европейских структур по Армянскому Вопросу. Иначе, добиться окончательного и полного решения Армянского Вопроса невозможно и, скорее всего, есть опасность стать придатком этих структур по осуществлению ныне реализуемой ими на Ближнем Востоке политики, которая не вытекает из интересов, безопасности и прав проживающих в регионе народов и государств [5].   Необходимо всячески избегать «статуса» придатка, надо идти по пути защиты всех прав армянского народа и добиться изменения и корректировки позиции государств, сторон и структур так, как это требует политико–правовое содержание вышеуказанных документов по окончательному и полному решению Армянского Вопроса [6].   (Продолжение следует: «Позиция США относительно решения Армянского Вопроса»).     Тигран Пашабезян Премьер-министр Республики Западная Армения   10.12.2016 года.   --------------------   Примечание.
  1. Резолюция Европейского парламента «О политическом решении Армянского Вопроса» от 18 июня 1987 г., European Parliament. Л2-33/87.- See more at: http://www.genocide-museum.am/rus/European_Parliament_Resolutio3.php#sthash.op5w1Pc1.dpuf.
  2. Обе палаты парламента Боливии признали Геноцид армян. Обе палаты парламента «подтверждают свою приверженность правам человека, истины и справедливости ценностям, выражают свою поддержку и осуждают Геноцид армян и армянского народа против тяжкого преступления и политику отрицания».,04.2015 г., Orer.am.
  3. «Стратегия Республики Западная Армения по вопросам о международном признании Геноцида армян, осуждения и возмещения за него», 19.10.2014 г.
  4. «Протокол о развитиидвусторонних отношений между Республикой Армения и Турецкой Республикой», «Протокол об установлении дипломатических отношений между Республикой Армения и Турецкой Республикой», 10.10.2009 г., Цюрих (Швейцария), http://fca.narod.ru/forum-kavkaza-protokoli.html.
  5. В Брюсселе представители Национального Конгресса Западных Армян встретились с руководителями Демократической Партии Народов (HDP) и представителями Европейской структуры, 11.2016 г., Arevelk.am.
(Организация Национальный Конгресс Западных Армян (НКЗА) не следует путать с организацией Национальный Совет Западной Армении (НСЗА), основанной в 2004 году в г. Шуши - авт.)
  1. «Единый политико–правовой пакет документов о защите прав Западной Армении и армян Западной Армении (Сборник документов), издание 2–е доп., 2015 г., изд-во «Ноян Тапан», Ереван, Исаакян 28. http://www.nt.am/en/ourpublication/10/
    Статья на русском языке опубликована на сайте ИА REX (Рэкс / Рекс) - международное экспертное сообщество) 10.12.2016 года., см. http://www.iarex.ru/articles/53361.html/     Concernant la résolution de la Question Arménienne, l’attitude de l’Union Européenne et celle des pays européens la composant se conformait, il n’y a pas encore longtemps, à la Résolution du Parlement Européen «De la résolution de la Question arménienne» du 18 juin 1987 [1].   Nous adjoignons l'expression «il n'y a pas encore longtemps» car, récemment, de nouvelles positions auraient pu s'exprimer. S'il n'y en a pas, il est de notre devoir d'obtenir du Parlement Européen (et pas seulement) qu'il réexamine cette question de manière à ce qu'une solution définitive et satisfaisante émerge.   La question des réparations ne figure pas dans les protocoles de reconnaissance du génocide des Arméniens émis par les Etats européens. En revanche, les deux Chambres boliviennes, outre leur entière solidarité envers le peuple arménien, reconnaissent et jugent le Génocide des Arméniens et appellent à exiger réparation [2].   Dans la Résolution du Parlement Européen citée plus haut, la solution politique concernant la Question Arménienne est exprimée de la manière suivante:
  1. a) les crimes en masse organisés par le gouvernement turc contre le peuple arménien en 1915-1917 sont qualifiés de génocide selon la Convention de l'ONU «De la prévention du crime de génocide et de sa sanction», (9 décembre 1948);
  2. b) malgré le fait que le génocide a eu lieu, moderne de la République de Turquie aucune autre responsabilité de cet acte ne saurait, sauf en la reconnaissance de génocide,
  3. c) cette interprétation de la Question Arménienne la réduit et rélègue sa reconnaissance au rang d’une simple minorité sur le sol turc.
  Dans le premier paragraphe de l'article 2 de la Résolution de l'Europarlement il est dit: «Le Parlement Européen considère que les évènements tragiques de 1915-1917 vécus par les Arméniens vivant sur le territoire de l’Empire ottoman sont assimilés à un génocide par référence à la Convention «De la prévention du crime de génocide et de sa sanction» adoptée par l'Assemblée Générale de l'ONU le 9 décembre 1948».   Dans le deuxième paragraphe de l'article 2 de la Résolution de l'Europarlement il est dit: «Le Parlement Européen note également que la Turquie actuelle ne peut être considérée comme responsable de la tragédie vécue par les Arméniens de l’Empire Ottoman et souligne que la reconnaissance de ces faits historiques ne peuvent donner lieu à aucune exigence politique, de droit ou de réparation matérielle envers la Turquie actuelle».   L'article 5 de la Résolution rabaisse la portée de la Résolution au rang des droits d'une simple minorité ethnique: «Concernat cette tragédie (du peuple arménien), elle s'associe à son désir de développer son originalité nationale, de préserver ses droits en tant que minorité et enfin de jouir pleinement des droits de l'homme et du citoyen tels que le stipule les articles de la Convention européenne».   Autrement dit, tout cela a abouti au dialogue et aux droits de la minorité arménienne et des autres peuples de la République turque ainsi que le stipulent les articles 3 et 4 de la Résolution: «3. Le Conseil appelle à obtenir du gouvernement turc actuel la reconnaissance du génocide perpétré à l'encontre des Arméniens en 1915-1917 et aider à l'instauration d'un dialogue entre la Turquie et les représentants des Arméniens;
  1. Il considère qu'un refus de la part du gouvernement turc actuel de reconnaître le génocide perpétré à l'encontre des Arméniens par le gouvernement Jeunes Turcs, son non-vouloir d'appliquer les principes du droit international concernant son occupation militaire de Chypre, son refus de reconnaître l'existence d'une question kurde, l'absence d'une réelle démocratie parlementaire, l'absence de libertés individuelle aussi bien que collective et particulièrement l'absence de liberté religieuse constituent des obstacles de taille pour envisager la question d'une possible intégration de la Turquie dans l'Union européenne».
Il n'est pas inutile de remarquer que cette Résolution, adoptée le 18 juin 1987, ne correspond pas à la réalité politique et du droit pour une résolution de la Question Arménienne si on se réfère à la décision finalisée par le Décret «De l'Arménie turque» («De l'Arménie occidentale») du 11 janvier 1918 du Gouvernement de la Russie (Conseil des Commissaires au Peuple); le Conseil Suprême des Puissances Alliées a reconnu de facto l'indépendance de l'Etat arménien pendant la Conférence de Paris (19 janvier 1920) puis de jure le 11 маi 1920; le 10 août 1920 est signé le Traité de Paix de Sèvres; la Sentence Arbitrale du 28-ème Président des Etats-Unis Woodrow Wilson fixe les frontières entre l'Arménie et la Turquie (22 novembre 1920) ainsi que d'autres résolutions que les Etats européens et leurs instances ont ignoré et qui sont tombées dans l'oubli [3].   De plus, en comparant la Résolution du Parlement Européen «De la résolution politique de la Question Arménienne» avec le «Protocole pour l’instauration d’un dialogue bilatéral entre la République d’Arménie et la République de Turquie», nous constatons que le Protocole reprend exactement la formulation de la Résolution, que ce soit en droit ou en politique et n’est que sa continuation [4].   Partant de ces données, il faut reconnaître que les structures et organisations arméniennes qui prétendent défendre les droits des Arméniens auprès du Parlement Européen ou d’autres instances ne présentent pas la réalité des choses et il est de leur devoir de changer la position du Parlement Européen et des autres instances européennes concernant la Question Arménienne. Sinon il sera impossible d’obtenir une solution définitive et totale de cette Question Arménienne. Il y a même le danger de devenir l’appendice de ces structures concernant la réalisation de leur politique au Proche Orient qui n’oeuvre ni dans le sens de la paix ni dans celui des droits des peuples et Etats de la région [5].   Il est indispensable d’éviter à tout prix le «statut» d’appendice, il faut emprunter le chemin de la défense de tous les droits du peuple arménien et obtenir de la part des Etats, des parties ainsi que des structures des changements et une reconsidération du problème ainsi que l’exige le contenu des documents cités pour aboutir à une solution pleine et entière de la Question Arménienne [6].   (à suivre: «L’attitude des Etats-Unis face à la résoluion de la Question Arménienne»).   Tigran Pashabézian Premier Ministre de la République d’Arménie Occidentale   10.12.2016   *****   Notes
  1. La Résolution du Parlement Européen «De la solution politique de la Question Arménienne» du 18 juin 1987, European Parliament. Doc. Л2-33/87. - See more at: http://www.genocide-museum.am/rus/European_Parliament_Resolutio3.php#sthash.op5w1Pc1.dpuf.
  2. Les deux Chambres du Parlement bolivien ont reconnu le Génocide des Arméniens. Les Deux Chambres «confirment leur adhésion aux droits de l'homme, à la vérité et la justice, expriment leur soutien et considèrent le Génocide perpétré envers les Arméniens et sa politique de négation comme des crimes insupportables».,04.2015 , Orer.am.
  3. «La stratégie de la République d'Arménie Occidentale concernant la reconnaissance au niveau mondial du Géocide des Arméniens, son jugement et réparations», 19.10.2014 .
  4. «Protocole concernant l'instauration de relations bilatérales entre la République d'Arménie et la République turque», «Protocole pour l'instauration de relations diplomatiques entre les Républiques d'Arménie et de Turquie », 10.10.2009 , Zurich (Suisse) , http://fca.narod.ru/forum-kavkaza-protokoli.html.
  5. Les représentants de l'organisation «Congrès National des Arméniens d'Arménie Occidentale» (Արեւմտահայոց Ազգային Համագումար) se sont réunis avec les dirigeants du Parti Démocratique des Peuples et les représentants de structures européennes , 11.2016, Arevelk.am.
(Il ne faut pas confondre l’organisation Congrès National des Arméniens Occidentaux et Conseil National de l’Arménie Occidentale constitué à Chouchi en 2004, de la part de l’auteur de l’article).
  1. «Ensemble de documents politiques et de droit pour la défense des droits de l'Arménie Occidentale et des Arméniens d'Arménie Occidentale (Recueil de documents), 2e édition, 2015, éditeur «Noyan Tapan», Erévan, Issaakian 28 . - http://nt.am/am/ourpublication/10/
  Source: ИА REX - международное экспертное сообщество http://www.iarex.ru/articles/53361.html/   Հայկական Հարցի լուծման վերաբերյալ Եւրամիության դիրքորոշումը, բնականաբար այդ թվում եւ Եւրամիությանը մաս կազմող երկրների, մինչեւ վերջերս, արտահայտվում էր Եւրոպական պառլամենտի «Հայկական Հարցի քաղաքական լուծման մասին» բանաձեւի բովանդակության ու հոդվածների շրջանակներում (18 հունիս 1987 թ.) (1): Գործածում ենք «մինչեւ վերջերս» բառակապակցությունն այն նկատառումով, որ վերջին ժամանակահատվածում կարող էին ի հայտ գալ նոր դիրքորոշումներ: Իսկ եթե դրանք, այնուհանդերձ, ի հայտ չեն եկել տակավին, ապա մեր խնդիրն է հասնել նրան, որ ի նպաստ Հայկական Հարցի վերջնական եւ ամբողջական լուծման, դրանք ի հայտ գան Եւրոպական պառլամենտի (եւ ոչ միայն Եւրախորհրդարանի) դիրքորոշումներում: Հայերի ցեղասպանության ճանաչման ու դատապարտման Եւրոպական պետությունների որոշումներում հիմնականում նշվում է Հայերի ցեղասպանության ճանաչման ու դատապարտման, բայց ոչ հատուցման հարցերը, ի տարբերություն օրինակ՝ Բոլիվիայի խորհրդարանի երկու պալատների ճանաչման ու դատապարտման բանաձեւի, որտեղ նշվում է ոչ միայն հատուցման, այլեւ այդ հարցում հայ ժողովրդին Բոլիվիայի անվերապահ աջակցության մասին, քանի որ Բոլիվիան, ինչպես նաեւ Եգիպտոսը, սահմանափակված չեն Եւրոպական պառլամենտի ընդունած բանաձեւի շրջանակներում (2): Եւրոպական պառլամենտի վերոհիշյալ բանաձեւում Հայկական Հարցի քաղաքական լուծման Եւրոպական հայեցակարգը շարադրված է հետեւյալ կերպ. ա) Հայերի կոտորածն ու բռնագաղթը, որ տեղի է ունեցել 1915-1917 թթ., որակվում է որպես ցեղասպանություն համաձայն՝ ՄԱԿ-ի «Ցեղասպանության հանցագործությունը կանխարգելելու եւ դրա համար պատժի մասին» Կոնվենցիայի (9 դեկտեմբեր 1948 թ.), բ) հաշվի առնելով, որ տեղի է ունեցել ցեղասպանություն, ներկայի Թուրքայի Հանրապետությունը պարտավոր է ճանաչել ցեղասպանությունը, սակայն առանց դրա համար հատուցման որեւէ հետեւանքի, գ) եւ երրորդ, Հայկական Հարցի լուծումը Թուրքիայի Հանրապետությունում փոքրամասնությունների իրավունքների, դրանց վերականգման ու իրականացման հարց է, այդպիսի կարգավիճակ ունի: Եւրոպական պառլամենտի բանաձեւի 2 հոդվածի առաջին պարբերության մեջ նշված է. «Եւրոպական պառլամենտը... Գտնում Է, որ ողբերգական իրադարձությունները, որ տեղի ունեցան 1915-1917 թվականներին Օսմանյան կայսրության տարածքում հայերի նկատմամբ, հանդիսանում են ցեղասպանություն, համաձայն «Ցեղասպանության հանցագործությունը կանխարգելելու եւ դրա համար պատժի մասին» Կոնվենցիայի, ընդունված ՄԱԿ-ի Գլխավոր Ասամբլեայի կողմից 1948 թվականի դեկտեմբերի 9-ին»: Եւրոպական պառլամենտի բանաձեւի 2 հոդվածի երկրորդ պարբերության մեջ գրված է. «Եւրոպական պառլամենտը... Նշում Է միաժամանակ, որ ժամանակակից Թուրքիան պատասխանատու չի կարող համարվել Օսմանյան կայսրության հայ բնակչության ողբերգության համար եւ ամենայն հաստատակամությամբ ընդգծում Է, որ պատմական այդ իրադարձությունների ճանաչումը որպես ցեղասպանության` առիթ չի կարող հանդիսանալ քաղաքական, իրավական կամ նյութական որեւէ պահանջի այսօրվա Թուրքիայի նկատմամբ»: Բանաձեւի 5-րդ հոդվածում փոքրամասնությունների իրավունքների մակարդակին իջեցված պարբերությունը (պարբերություններից մեկը, եթե ոչ գլխավորը) ձեւակերպված է այսպես. «Նկատի ունենալով տեղի ունեցած (հայ ժողովրդի) ողբերգությունը, միանում է ազգային ինքնատիպությունը զարգացնելու նրա ցանկությանը, երաշխավորելու իր իրավունքները որպես փոքրամասնություն եւ անարգել օգտվելու մարդու եւ քաղաքացիների իրավունքներից, ինչպես որ դրանք սահմանված են Մարդու իրավունքների Եւրոպական կոնվենցիայի դրույթներում ու նրա համապատասխան արձանագրություններում»: Այսինքն, այդ ամենը հանգեցվում է երկխոսության եւ Թուրքիայի Հանրապետության մեջ փոքրամասնությունների՝ հայերի եւ այլ ազգերի, իրավունքներին, ինչպես նշված է նաեւ բանաձեւի 3-րդ եւ 4-րդ հոդվածներում. «3. Պահանջում է (Եւրոպական) Խորհրդից ճնշում գործադրել ներկայիս թուրքական կառավարության վրա, որպեսզի վերջինս ճանաչի 1915-1917 թվականների հայերի հանդեպ կազմակերպված ցեղասպանությունը եւ այդպիսով նպաստի քաղաքական երկխոսության հաստատմանը Թուրքիայի եւ հայերի լիազոր պատվիրակների միջեւ:
  1. Ելնում է նրանից, որ հայ ժողովրդի դեմ անցյալում երիտթուրքական կառավարության կողմից գործադրած ցեղասպանության մերժումը ներկայիս թուրքական կառավարության կողմից, Հունաստանի հետ գոյություն ունեցող վիճելի հարցերում միջազգային իրավական նորմերի կիրառումից հրաժարումը Կիպրոսում, թուրքական օկուպացիոն զորքերի պահպանումը, ինչպես նաեւ քրդական իրադարձությունների ժխտումը, այդ երկրում (Թուրքիայում) իսկական պառլամենտար դեմոկրատիայի բացակայությունը, անհատական, հասարակական ու հատկապես կրոնական ազատությունների ոտնահարումը՝ այս ամենը հանդիսանում են անհաղթահարելի արգելքներ Եւրոպական Տնտեսական Համագործակցության կազմի մեջ Թուրքիայի հնարավոր ընդունման հարցի քննարկման համար»:
Ավելորդ չէ ասել, որ դեռեւս 1987 թ. հունիսի 18-ին ընդունված այս դիրքորոշումը չի համապատասխանում Հայկական Հարցի լուծման իրավական - քաղաքական բովանդակությանն ու սկզբունքներին, հատկապես, եթե նկատի առնվի, որ Հայկական Հարցի լուծման ուղղությամբ 1918-20 թթ. արդեն իսկ ընդունվել են որոշումներ, այդ թվում՝ Ռուսաստանի Կառավարության Դեկրետը «Թուրքահայաստանի մասին» («Արեւմտյան Հայաստանի մասին», 11 հունվար 1918 թ.), Հայաստան պետության անկախության դե ֆակտո (de facto) ճանաչումը Փարիզի Վեհաժողովի ժամանակ՝ Դաշնակից Տերությունների Գերագույն Խորհրդի կողմից (19 հունվար 1920 թ.) եւ դե յուրե (de jure) ճանաչումը Դաշնակից Տերությունների Գերագույն Խորհրդի կողմից (11 մայիս 1920 թ.), Սեւրի Խաղաղության պայմանագրի Հայաստանին վերաբերող հոդվածները (10 օգոստոս 1920 թ.), ԱՄՆ 28-րդ Նախագահ Վուդրո Վիլսոնի կայացրած Իրավարար վճիռը (22 նոյեմբեր 1920 թ.) եւ այլ որոշումներ, որոնք սակայն հետագայում շրջանցվել ու մոռացության են մատնվել Եւրոպական պետությունների ու նրանց կառույցների կողմից (3): Ավելին, մեր ժամանակներում, երբ համեմատում ենք Եւրոպական պառլամենտի «Հայկական Հարցի քաղաքական լուծման մասին» բանաձեւը եւ Հայաստանի Հանրապետության եւ Թուրքիայի Հանրապետութայն միջեւ նախաստորագրված արձանագրությունները, համոզվում ենք, որ արձանագրությունները նույնությամբ կրկնում են բանաձեւի ձեւակերպումները եւ իրավական, քաղաքական ու բովանդակային իմաստով կազմում են բանաձեւի շարունակությունը (4): Հետեւաբար, այս փաստերից մեկնած, պետք է ասել, որ այն հայկական կառույցներն ու կազմակերպությունները, որոնք հավակնում են Հայոց իրավունքները պաշտպանել Եւրախորհրդարանի եւ կամ Եւրոպական այլ կառույցների հետ համագործակցության միջոցով, պետք է հստակ պատկերացնեն, որ դրանք չեն ներկայացնում Հայկական Հարցի եւ Հայոց իրավունքների պաշտպանության իրական պատկերը եւ, ըստ այդմ, պետք է իմանան, որ խնդիր ունեն Եւրախորհրդարանի եւ Եւրոպական այլ կառույցների դիրքորոշման մեջ փոփոխություն իրականացնել: Այլ կերպ Հայկական Հարցի վերջնական եւ ամբողջական լուծման հնարավոր չէ հանգել եւ շատ ավելի հավանական է կցորդ դառնալ այդ կառույցների ժամանակակից քաղաքականության, որ իրականացվում է Մերձավոր Արեւելքում եւ որը ամենեւին չի բխում տարածաշրջանի ժողովուրդների ու պետությունների անվտանգության ու իրավունքների շահերից (5): Ամեն կերպ պետք է խուսափել կցորդի կարգավիճակում հայտնվելու բախտից եւ գնալ Հայոց բոլոր իրավունքների պաշտպանության ճանապարհով եւ դրա նկատմամբ պետությունների, կողմերի ու կառույցների դիրքորոշման փոփոխության ու ճշգրտման՝ այնպես, ինչպես դա պահանջում է Հայկական Հարցի վերջնական եւ ամբողջական լուծման վերոնշյալ թղթածրարի իրավական – քաղաքական բովանդակությունը (6): (Շարունակելի՝ «ԱՄՆ-ի դիրքորոշումը Հայկական Հարցի լուծման վերաբերյալ»)   Տիգրան Փաշաբեզյան` Արեւմտյան Հայաստանի Հանրապետության Վարչապետ        10.12.2016 թ. -------------------------- Ծանոթագրություն
  1. Տես, Եւրոպական պառլամենտի բանաձեւը «Հայկական Հարցի քաղաքական լուծման մասին», 18 հունիս 1987 թ., «Ուխտ Արարատի» պարբերական, թիվ 1 (19), մարտ-ապրիլ, 2010 թ., էջ 10-11:
  2. Տես, Բոլիվիայի խորհրդարանի երկու պալատները ճանաչել են Հայոց ցեղասպանությունը: Խորհրդարանի երկու պալատները «հաստատում են իրենց հավատարմությունը մարդու իրավունքներին, ճշմարտության եւ արդարության արժեքներին, արտահայտում են իրենց զորակցությունը եւ դատապարտում Հայոց ցեղասպանության եւ հայ ժողովրդի դեմ իրականացված մարդկային ծանր հանցագործության ժխտողականության քաղաքականությունը»: 21.04.2015 թ., Orer.am:
  3. Տես, «Հայերի ցեղասպանության ճանաչման, դատապարտման եւ հատուցման հարցերի շուրջ Արեւմտյան Հայաստանի Հանրապետության ռազմավարության մասին», 10.2014 թ.:
  4. Տես, Հայաստանի Հանրապետության եւ Թուրքիայի Հանրապետության միջեւ նախաստորագրված արձանագրություններ, «Ուխտ Արարատի» պարբերական, թիվ 2 (18), հոկտեմբեր-դեկտեմբեր, 2019 թ., էջ 8-9:
Տես, HDP Եւրոպայի ներկայացուցչութեան կեդրոնին մէջ 17 նոյեմբերին հանդիպում տեղի ունեցած է Արեւմտահայոց Ազգային Համագումարի (ԱԱՀ) պատուիրակութեան եւ Ժողովուրդներու Դեմոկրատական Կուսակցութեան (HDP-ի) ղեկավարութեան եւ Եւրոպայի կառոյցի ներկայացուցիչներուն միջեւ, 17.11.2016 թ., Arevelk.am: (Արեւմտահայոց Ազգային Համագումարը (ԱԱՀ) պետք չէ շփոթել Արեւմտյան Հայաստանի Ազգային Խորհրդի (ԱՀԱԽ) հետ, հիմնված Շուշիում 2004 թ. - հեղ.)
  1. Տես, «Արեւմտյան Հայաստանի հայերի եւ Արեւմտյան Հայաստանի իրավունքների պաշտպանության իրավական-քաղաքական միասնական փաթեթ» ժողովածուն (հայերեն, ռուսերեն կամ անգլերեն), որը կարող եք ձեռք բերել «Նոյյան Տապան» հրատարակչությունում զանգահարելով՝ (+374 60) 2764 62: Հասցեն՝ ՀՀ, Երեւան, Իսահակյան 28: - http://nt.am/am/ourpublication/9
Աղբյուրը` IA REX - Միջազգային փորձագիտական հանրություն կայք -   http://www.iarex.ru/articles/53361.html   Հայկական Հարցի լուծման վերաբերեալ Եւրոմիութեան դիրքորոշումը, բնականաբար նաեւ այդ շարքին մաս կազմող երկրներու, մինչեւ վերջերս, կ՝արտայայտուէր Եւրոպական խորհրդարանի «Հայկական Հարցի քաղաքական լուծման մասին» բանաձեւի բովանդակութեան ու յօդուածներու շրջանակներու մէջ (18 Յունիս 1987 թ.) (1):   Գործածեցինք «մինչեւ վերջերս» բառակապակցութիւնը նկատի առնելով այն, որ վերջին ժամանակահատուածին կարելի է եւ ի յայտ գար նոր դիրքորոշումներ: Իսկ եթէ անոնք, այնուհանդերձ, ի յայտ չեն եկած տակաւին, ապա մեր խնդիրն է հասնիլ անոր, որ ի նպաստ Հայկական Հարցի վերջնական եւ ամբողջական լուծման, անոնք եւս ի յայտ գան Եւրոպական խորհրդարանին (եւ ոչ միայն Եւրախորհրդարանի) դիրքորոշումներուն մէջ:   Հայերու ցեղասպանութեան ճանաչման ու դատապարտման Եւրոպական պետութիւններու որոշումներուն մէջ հիմնականօրէն կը նշուի Հայերու ցեղասպանութեան ճանաչման ու դատապարտման, բայց ոչ հատուցման հարցերը, ի տարբերութիւն օրինակ՝ Պօլիվոյ խորհրդարանի երկու պալատներու ճանաչման ու դատապարտման բանաձեւի, որտեղ կը նշուի ոչ միայն հատուցման, այլեւ այդ հարցի նկատմամբ հայ ժողովրդին Պօլիվոյ անվերապահ աջակցութեան մասին, քանի որ Պօլիվեան, ինչպէս նաեւ Եգիպտոսը, սահմանափակուած չեն Եւրոպական խորհրդարանի ընդունած բանաձեւի շրջանակներուն մէջ (2):   Եւրոպական խորհրդարանի վերոյիշեալ բանաձեւին Հայկական Հարցի քաղաքական լուծման Եւրոպական հայեցակարգը շարադրուած է հետեւեալ կերպ. ա) Հայերու կոտորածն ու բռնագաղթը, որ տեղի ունեցած է 1915-1917 թթ., կ՛որակուի որպէս ցեղասպանութիւն համաձայն ՄԱԿ-ի «Ցեղասպանութեան հանցագործութիւնը կանխարգելելու եւ անոր պատժի մասին» պայմանադրութեան (9 Դեկտեմբեր 1948 թ.), բ) հաշուի առնելով, որ տեղի ունեցած է ցեղասպանութիւն, ներկայի Թուրքիոյ Հանրապետութիւնը պարտաւոր է ճանաչել այն, առանց սակայն դրա համար որեւէ հատուցման հետեւանքի, գ) եւ երրորդ, որ Հայկական Հարցի լուծումը Թուրքիոյ Հանրապետութեան փոքրամասնութիւններու իրաւունքներու, անոնց վերականգման ու իրականացման հարց է, այդպիսի կարգավիճակ ունի:   Եւրոպական խորհրդարանի բանաձեւի 2-րդ յօդուածի առաջին պարբերութեան մէջ նշուած է. «Եւրոպական խորհրդարանը... կը գտնէ թէ, ողբերգական իրադարձութիւնները, որ տեղի ունեցան 1915-1917 թուականներուն Օսմանեան կայսրութեան տարածքին հայերու նկատմամբ, կը հանդիսանան ցեղասպանութիւն, համաձայն «Ցեղասպանութեան հանցագործութիւնը կանխարգելելու եւ անոր պատիժի մասին» պայմանադրութեան, ընդունուած ՄԱԿ-ի Գլխաւոր Վեհաժողովի կողմէ 1948 թուականի Դեկտեմբերի 9-ին»:   Եւրոպական խորհրդարանի բանաձեւի 2-րդ յօդուածի երկրորդ պարբերութեան մէջ գրուած է. «Եւրոպական խորհրդարանը... կը նշէ միաժամանակ, որ ժամանակակից Թուրքիան պատասխանատու չի համարուիր Օսմանեան կայսրութեան հայ բնակչութեան ողբերգութեան համար եւ ամենայն հաստատակամութեամբ կ՛ընդգծէ, որ պատմական այդ իրադարձութիւններու ճանաչումը որպէս ցեղասպանութիւն` առիթ չեն հանդիսանար քաղաքական, իրաւական կամ նիւթական որեւէ պահանջի այսօրուայ Թուրքիոյ նկատմամբ»:   Բանաձեւի 5-րդ յօդուածին մէջ փոքրամասնութիւններու իրաւունքներու մակարդակին իջեցուած պարբերութիւնը (պարբերութիւններէն մէկը, եթէ ոչ գլխաւորը) ձեւակերպուած է այսպէս. «Նկատի ունենալով տեղի ունեցած (հայ ժողովուրդի) ողբերգութիւնը, կը միանայ ազգային ինքնատիպութիւնը զարգացնելու անոր ցանկութեանը, երաշխաւորելու անոր իրաւունքները որպէս փոքրամասնութիւն եւ անարգել օգտուելու մարդկային եւ քաղաքացիական իրաւունքներէն, ինչպէս որ անոնք սահմանուած են Մարդու Իրաւունքներու Եւրոպական Համաժողովի պայմանադրութեան ու անոր համապատասխան արձանագրութիւններուն մէջ»:   Այսինքն, այդ ամէնը կը հանգի երկխօսութեան եւ Թուրքիոյ Հանրապետութեան մէջ փոքրամասնութիւններու՝ հայերու եւ այլ ազգերու, իրաւունքներուն, ինչպէս նշուած է նաեւ բանաձեւի 3-րդ եւ 4-րդ յօդուածներուն մէջ. «3. Կը պահանջէ (Եւրոպական) Խորհրդէն ճնշում գործադրել ներկայիս թրքական կառավարութեան վրայ, որպէսզի վերջինս ճանչնայ 1915-1917 թուականներու հայերու հանդէպ կազմակերպուած ցեղասպանութիւնը եւ այդպիսով նպաստէ քաղաքական երկխօսութեան հաստատմանը Թուրքիոյ եւ հայերու լիա զօր պատուիրակներու միջեւ:
  1. Մեկնելով այն տուեալներէն, որ հայ ժողովուրդի դէմ անցեալին երիտթրքական կառավարութեան կողմէ գործադրուած ցեղասպանութեան մերժումը ներկայ թուրքական կառավարութեան կողմէ, Յունաստանի հետ գոյութիւն ունեցող վիճելի հարցերով միջազգային իրաւական նորմերու կիրառումէն հրաժարումը, Կիպրոսէն ներս թրքական բռնազավթիչ ուժերու պահպանումը, ինչպէս նաեւ քրտական իրադարձութիւններու ժխտումը, այդ երկրի մէջ (Թուրքիոյ) իսկական ժողովրդավար խորհրդարանականութեան բացակայութիւնը, անհատական, հասարակական ու հատկապէս կրօնական ազատութիւններու ոտնահարումը՝ այս ամէնը կը հանդիսանան անյաղթահարելի արգելքներ Եւրոպական Տնտեսական Համագործակցութեան կազմի մէջ Թուրքիոյ հնարաւոր ընդունման հարցի քննարկման համար»:
  Աւելորդ չէ ըսել, որ դեռեւս 1987 թ. Յունիսի 18-ին ընդունուած այս դիրքորոշումը չի համապատասխաներ Հայկական Հարցի լուծման իրաւական - քաղաքական բովանդակութեանն ու սկզբունքներուն, հատկապէս, եթէ նկատի առնուի, որ Հայկական Հարցի լուծման ուղղութեամբ 1918-20 թթ. արդէն իսկ ընդունուած են որոշումներ, որոնց կարգին՝ Ռուսաստանի Կառավարութեան Հռչակագիրը «Թրքահայաստանի մասին» («Արեւմտեան Հայաստանի մասին», 11 Յունուար 1918 թ.), Հայաստան պետութեան անկախութեան փաստացի դէ ֆակտո (de facto) ճանաչումը Փարիզի Վեհաժողովի ժամանակ՝ Դաշնակից Տէրութիւններու Գերագոյն Խորհուրդի կողմէ (19 Յունուար 1920 թ.) եւ դէ յուրէ (de jure) ճանաչումը Դաշնակից Տէրութիւններու Գերագոյն Խորհուրդի կողմէ (11 Մայիս 1920 թ.), Սեւրի Խաղաղութեան պայմանագրի Հայաստանին վերաբերող յօդուածները (10 Օգոստոս 1920 թ.), ԱՄՆ 28-րդ Նախագահ Ուտրո Ուիլսոնի կայացուցած Իրաւարար վճիռը (22 Նոյեմբեր 1920 թ.) եւ այլ որոշումներ, որոնք սակայն հետագային անտեսուած ու մոռացութեան են մատնուած Եւրոպական պետութիւններու ու կառոյցներու կողմէ (3):   Աւելին, մեր ժամանակներուն մէջ, երբ կը համեմատենք Եւրոպական խորհրդարանի «Հայկական Հարցի քաղաքական լուծման մասին» բանաձեւը եւ Հայաստանի Հանրապետութեան եւ Թրքական Հանրապետութեան միջեւ նախաստորագրուած արձանագրութիւնները, կը համոզուինք, որ արձանագրութիւնները նոյնութեամբ կը կրկնեն բանաձեւի ձեւակերպումները եւ իրաւական, քաղաքական ու բովանդակային իմաստով կը կազմեն բանաձեւի շարունակութիւնը (4):   Հետեւաբար, այս փաստերէն մեկնած, պէտք է ըսել, որ այն հայկական կառոյցներն ու կազմակերպութիւնները, որոնք կը յաւակնին Հայոց իրաւունքները պաշտպանել Եւրոխորհրդարանի եւ կամ Եւրոպական այլ կառոյցներու հետ համագործակցութեան միջոցով, պէտք է յստակ պատկերացնեն, որ անոնք չեն ներկայացներ Հայկական Հարցի եւ Հայոց իրաւունքներու պաշտպանութեան իրական պատկերը եւ, ըստ այդմ, պէտք է իմանան, որ խնդիր ունին Եւրոխորհրդարանի եւ Եւրոպական այլ կառոյցներու դիրքորոշումներու մէջ փոփոխութիւն իրականացնել: Այլ կերպ Հայկական Հարցի վերջնական եւ ամբողջական լուծման հնարաւոր չէ հասնիլ եւ շատ աւելի հաւանական է կցորդ դառնալ այդ կառոյցներու ժամանակակից քաղաքականութեան, որ կ՛իրականացուի Մերձաւոր Արեւելքի մէջ եւ որը ամէնեւին չի բխէր տարածաշրջանի ժողովուրդներու ու պետութիւններու անվտանգութեան ու իրաւունքներու շահերէն (5):   Ամէն կերպ պէտք է խուսափիլ կցորդի կարգավիճակին մէջ յայտնուելու բախտէն եւ ընթանալ Հայոց բոլոր իրաւունքները պաշտպանելու եւ անոր նկատմամբ պետութիւններու, կողմերու ու կառոյցներու դիրքորոշման փոփոխութեան ու ճշգրտման ճանապարհով՝ այնպէս, ինչպէս դա կը պահանջէ Հայկական Հարցի վերջնական եւ ամբողջական լուծման նշեալ թղթածրարի իրաւական – քաղաքական բովանդակութիւնը (6):   (Շարունակելի՝ «ԱՄՆ-ի դիրքորոշումը Հայկական Հարցի լուծման վերաբերեալ»)   Տիգրան Փաշաբեզեան` Արեւմտեան Հայաստանի Հանրապետութեան Վարչապետ                   10.12.2016 թ.   -----------------------   Ծանօթագրութիւն
  1. Եւրոպական խորհրդարանի բանաձեւը «Հայկական Հարցի քաղաքական լուծման մասին», 18 Յունիս 1987 թ., «Ուխտ Արարատի» պարբերական, թիւ 1 (19), Մարտ-Ապրիլ, 2010 թ., էջ 10-11:
  2. Տես, Պօլիվիոյ խորհրդարանի երկու պալատները ճանչցած են Հայոց ցեղասպանութիւնը: Խորհրդարանի երկու պալատները «կը հաստատեն իրենց հաւատարմութիւնը մարդու իրաւունքներուն, ճշմարտութեան եւ արդարութեան արժէքներուն, կ՛արտայայտեն իրենց զօրակցութիւնը եւ կը դատապարտեն Հայոց ցեղասպանութեան եւ հայ ժողովուրդի դէմ իրականացուած մարդկային ծանր հանցագործութեան ժխտողականութեան քաղաքականութիւնը»: 21.04.2015 թ., Orer.am:
  3. Տես, «Հայերու ցեղասպանութեան ճանաչման, դատապարտման եւ հատուցման հարցերու շուրջ Արեւմտեան Հայաստանի Հանրապետութեան ռազմավարութեան մասին», 10.2014 թ.:
  4. Տես, Հայաստանի Հանրապետութեան եւ Թուրքիոյ Հանրապետութեան միջեւ նախաստորագրուած արձանագրութիւններ, «Ուխտ Արարատի» պարբերական, թիւ 2 (18), Հոկտեմբեր-Դեկտեմբեր, 2009 թ., էջ 8-9:
  5. Տես, HDP Եւրոպայի ներկայացուցչութեան կեդրոնին մէջ 17 Նոյեմբերին հանդիպում տեղի ունեցած է Արեւմտահայոց Ազգային Համագումարի (ԱԱՀ) պատուիրակութեան եւ Ժողովուրդներու Դեմոկրատական Կուսակցութեան (HDP-ի) ղեկավարութեան եւ Եւրոպայի կառոյցի ներկայացուցիչներուն միջեւ, 17.11.2016 թ., Arevelk.am:
(Արեւմտահայոց Ազգային Համագումարը (ԱԱՀ) պէտք չէ շփոթել Արեւմտեան Հայաստանի Ազգային Խորհուրդի (ԱՀԱԽ) հետ, հիմնուած Շուշիի մէջ 2004 թ. - հեղ.)
  1. Տես, «Արեւմտեան Հայաստանի հայերու եւ Արեւմտեան Հայաստանի իրաւունքներու պաշտպանութեան իրաւական-քաղաքական միասնական փաթեթ» ժողովածուն (հայերէն, ռուսերէն կամ անգլերէն), որը կարող էք ձեռք բերել «Նոյեան Տապան» հրատարակչութիւն զանգահարելով՝ (+374 60) 2764 62: Հասցէն՝ ՀՀ, Երեւան, Իսահակեան 28: - http://nt.am/am/ourpublication/9
    Աղբյուրը` IA REX - Միջազգային փորձագիտական հանրություն կայք - http://www.iarex.ru/articles/53361.html   Թարգմանութիւնը արեւելահայերէնէ՝ Սալբի Տ, «Լուսաւոր Աւետիս» Լրատուական կայք